و اثبات است و آنچه قابل تغيير نيست در لوح محفوظ است .
وَ ما تُوعَدُونَ
در خبر دارد وعدهء ظهور حضرت بقية اللَّه و رجعت ائمه و استشهاد فرموده بآيهء شريفه .
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً
نور آيهء 54 اقول : اين يكى از مصاديق است و ما توعدون عام است از جنت و نار و ثواب و عقاب و بعث و نشور و حساب و كتاب و غير اينها تماما معين شده و محقق است و تخلف ندارد .
[ سوره الذاريات ( 51 ) : آيه 23 ]
فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ ( 23 )
پس قسم به پروردگار آسمان و زمين اين حق است مثل آنچه هستيد نطق ميكنيد .
فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ
يعنى روزى شما و آنچه كه وعده داده شده بشما هر آينه حق و ثابت است و تخلف پذير نيست ، با چند تاكيد قسم آن هم به پروردگار و كلمه انّ و جملهء اسميه و لام تاكيد .
مِثْلَ ما أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ
وجه تشبيه گفتند همين نحوى كه مىدانيد آنچه مىگوئيد بدانيد كه ما توعدون هم حق و ثابت است لكن آنچه به نظر نزديك مى آيد پس از بيان مقدمهاى و آن اينست كه موجودات امكانيه را گفتند از چهارده قسم بيرون نيست جواهرات خمسه و اعراض تسعه امّا اعراض كه بنفسه وجود پيدا نمىكند زيرا معناى عرض اذا وجد فى الموضوع مثل كم و كيف و اعراض نسبيه و اما جواهرات خمسه عبارت از عقل و نفس و جسم و ماده و صورت است عقل جوهر مجرد از ماده و صورت نفس مجرد از ماده دون الصورة جسم مركب از ماده و صورت و ماده بدون صورت تحقق پيدا نمىكند و گفتند شيئيت شيئى به صورت است نه به ماده ، هيولا در بقاء محتاج صورت ، تشخص كرد صورت را گرفتار . و مراد صورت نوعيّه است نه صورت شخصيه كه از عوارض است و صورت نوعيه عبارت از فصل مميّز است بين الانواع و فصل مميز انسان از