اول الوقت رضوان اللَّه و آخر الوقت غفران اللَّه
و نماز شب بالاخص سه ركعت شفع و وتر آخر وقت قريب به صبح افضل است ، بعضى گفتند : مراد نماز در وقت سحر است ، چون موجب مغفرت مىشود . و بعضى گفتند : از اول شب تا وقت سحر اشتغال بصلوات و از سحر تا صبح اشتغال به استغفار و همان مفاد اخبار معتبر است ، اين قسمت احساس بنفس است ، و اما احسان به غير ميفرمايد :
[ سوره الذاريات ( 51 ) : آيه 19 ]
وَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ ( 19 )
در اموال آنها حقى قرار دادند از براى سؤال كننده و از براى محروم ، ظاهرا مراد حقوق واجبه نيست مثل زكات و خمس و حق واجب النفقة و نذور و كفارات و امثال آنها ، زيرا آنها بجعل الهيست و ملك آنهاست ، و اين آيه ميفرمايد :
وَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ
كه ملك خود محسنين هست و مصداق احسان است و مراد اينست كه خود انسان يك قسمت از اموالش را براى اين مصرف معين كند .
لِلسَّائِلِ
كسانى كه مىآيند و سؤال مىكنند ، همين نحوى كه سؤال مكروه است و بسا حرام است همين نحو رد سائل مذموم است و بسا حرام مىشود ، اگر سائل مضطر باشد و جانش يا بستگانش در معرض خطر باشند كه حفظ نفس مؤمن واجب است ، بلكه بسا غير مؤمن هم اگر باشد ، بلكه بعض حيوانات خدا لعنت كند آنهايى را كه از يك شربت آب حتى بر طفل شير خوار منع كردند .
وَ الْمَحْرُومِ
ظاهرا مراد كسانى باشند كه روى سؤال ندارند و در مضيقه و فشار هستند كه در قرآن ميفرمايد :
لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً
الايه بقره آيهء 275 و احسان به غير منحصر ببذل مال نيست تمام اقسام احسان را شامل است و آيهء شريفه اين مصداقش را بيان