بِكُلِّ فاكِهَةٍ
چه از اشجار باشد مثل به و انار و آلو باقسامها ، و چه زمينى باشد مثل هندوانه و خربزه و كدو و بادنجان و بقول و غيرها .
آمِنِينَ
ايمن از زوال و فناء ، و ايمن از فساد و ايمن از احداث مرض كسالت حتى دارد در بهشت نه الم گرسنگى دارد نه سيرى كه ديگر مايل نباشد ، و هر نعمتى كه تصرف شود باز جاى خود ميماند .
[ سوره الدخان ( 44 ) : آيه 56 ]
لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلاَّ الْمَوْتَةَ الْأُولى وَ وَقاهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ ( 56 )
نمىچشند مرگ را در بهشت مگر همان مرگ اولى در دنيا و حفظ ميفرمايد آنها را از عذاب جهنم . اين آيه مشتمل بر دو جمله است يكى خلود كه ابد الاباد در بهشت متنعم هستند و فناء و زوال ندارد كه جملهء :
لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولى
دلالت دارد ، ديگرى ايمن از عذاب كه :
وَ وَقاهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ
باشد و تمام اينها نه از روى استحقاق است بلكه از راه تفضل است كه ميفرمايد :
[ سوره الدخان ( 44 ) : آيه 57 ]
فَضْلاً مِنْ رَبِّكَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ( 57 )
تمام اين نعم بهشت تفضل است از پروردگار تو و اين نوع تفضل فوز عظيم است . مكرر گفتهايم كه اگر كسى تمام عمر دنيا را داشته باشد و با عبادت جن و انس وارد صحراى محشر شود استحقاق كوچكترين نعم بهشتى را ندارد زيرا تقابل نميكند با نعمى كه خدا به او عنايت كرده از حيات و رزق و توفيق و هدايت و ارشاد و دلالت بخير ، و اينكه تمام آنچه از نعم آسمانى و زمينى را براى او خلق فرموده نميكند فقط ايمان و اطاعت و تقوى قابليت تفضل ميآورد ، و خداوند در محل غير قابل تفضّل نميكند لذا ميفرمايد :
فَضْلًا مِنْ رَبِّكَ
و البته اين همه تفضلات فوز عظيم است كه ميفرمايد :
ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
.
[ سوره الدخان ( 44 ) : آيه 58 ]
فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ( 58 )