زمانى كه اينها را مىگيرند و اينها گرفته مىشوند از مكان نزديكى .
اين آيهء شريفه را چهار نحوه ميتوان تفسير كرد :
يك نحوه :
وَ لَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا
زمان وفات آنها كه ملائكه عذاب و غلاظ و شداد مىآيند براى قبض روح آنها اينها به فزع و جزع مىافتند ديگر نه توبهء آنها قبول مىشود و نه نجاتى پيدا مىكنند .
فَلا فَوْتَ
احدى از آنها نجات پيدا نمىكند تماما گرفتار مىشوند .
وَ أُخِذُوا
اخذ يوم القيامة تماما .
مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ
از قبور آنها كه همان صحراى محشر مىشود كه سر از قبر بيرون مىآورند .
در همان صحراى محشر است مىبرند در چپ صحراى محشر بسيار نزديك است و جواب « لو ترى » محذوف است به دلالت كلام يعنى لو ترى امرا عجيبا و عذابا شديدا » .
نحوهء دويم : اشاره به جنگ بدر است كه ملائكه به يارى مسلمين آمدند و گردن مشركين را مىزدند و دست و سر آنها روى زمين مىريخت به فزع و جزع افتادند و بسيارى دستگير شدند .
نحوه سيم : يوم البعث كه تمام به فزع مىافتند و ملائكه با زنجيرهاى آتشى آنها را مىگيرند و در جهنم مىاندازند .
نحوهء چهارم : كه در اخبار از حضرت باقر ( ع ) و حضرت صادق ( ع ) داريم و در تفسير ثعلبى از ابن عباس روايت كرده راجع به لشكر سفيانى است كه عراق را تصرف مىكند و بسيارى را مىكشد و مدينه را هم تصرف مىكند و مردان آنها را مىكشد و محله بنى هاشم را خراب مىكند و زنها را تصرف مىكنند سپس دو لشكر مىفرستد : يكى به طرف مكه در زمين بيدا خسف مىشوند و در زمين فرو مىروند و ديگرى به طرف شام و رايت هدايت از كوفه در تعقيب آنها از مؤمنين مىروند و آنها را مىكشند و غنائم و اسرايى كه گرفته بودند پس مىگيرند .
اقول : حمل بر عموم مانع ندارد و تمام اينها مصاديق باشند .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 52 ]
وَ قالُوا آمَنَّا بِهِ وَ أَنَّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ ( 52 )
و گفتند ايمان آورديم به