الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ
با دعاوى علمى و صنعتى و كمالى
عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ
كلا او بعضا حتى يك سوره
لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ
بلكه تا دامنه قيامت قدرت ندارند بياورند
وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً
كه تمام متفق شوند و به يكديگر كمك دهند و در سوره بقره ميفرمايد :
فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ
آيه 22 .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 89 ]
وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ فَأَبى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلاَّ كُفُوراً ( 89 )
و هر آينه ما صرف كرديم براى انسان در اين قرآن از هر مثلى پس اباء كردند اكثر افراد انسان از قبول و كافر شدند
وَ لَقَدْ صَرَّفْنا
صرف چيزى را برگردانى به چيز ديگر بواسطه مناسبت و مشابهت با يكديگر چنانچه علم صرف آنست كه صيغهها را برميگرداند به يكديگر بمناسبت شركت در ماده اصليه مثلا ضاد وراء و باء مصدرش ضرب در صيغ ماضى و مضارع و امر و اسم فاعل و مفعول و صفة مشبّهه و صيغه مبالغه و باب مجرد و مزيد فيه باب افعال و تفعيل و افتعال و انفعال و و استفعال مشترك است .
( للناس ) براى هدايت و ارشاد و تنبيه و تذكر انسان و عبرت گرفتن و تفكر و نحو اينها
فِي هذَا الْقُرْآنِ
در اين كتاب مجيد من كل مثل از احوالات انبياء و امم ماضيه و تغييرات در دنيا از فصول و ليل و نهار و باران و نباتات و اشجار و احجار و حالات مختلفه انسان از تراب تا موت و پيشامدهاى روزگار و غير اينها لكن فقط مؤمنين متنبه مىشوند و نتيجه ميگيرند و اينها در طرف اقليت هستند و اما
فَأَبى أَكْثَرُ النَّاسِ
از مشركين و كفار و ضالين بهره بردارى كه نكردند الا كفورا مزيد بر كفر و عناد آنها شد چون قلب كه سياه شد حق را باطل ميپندارد و باطل را حق معجزه را سحر صادق را كاذب بد را خوب خوب را بد انبياء را ساحر و كذاب