[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 94 ]
وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى إِلاَّ أَنْ قالُوا أَ بَعَثَ اللَّهُ بَشَراً رَسُولاً ( 94 )
و مانع نشد افراد ناس را اينكه ايمان آورند زمانى كه آمد آنها را هدايت الهى مگر اينكه گفتند آيا خدا بشر را ميفرستد برسالت چرا ملائكه را نفرستاد در بسيارى از آيات اين عذر تراشى را از كفار بيان فرموده در جواب آنها بايد گفت كه ملائكه اگر به صورت اصلى خود بيايند كه صورت بلا ماده است قابل مشاهده نيست چنانچه كتبه اعمال و ملائكه حفظه و ملائكه موكلين بقطرات باران و نازلين در شبهاى قدر و غير اينها تمام روى زمين هستند و مشاهده نميشوند چنانچه ارواح مؤمنين كه تعلق بقالب مثالى گرفته مشاهده نميشوند مگر در خواب و اگر به صورت انسانى يا حيوانى بيايند از كجا معلوم مىشود كه ملك است شايد انسان يا شيطان باشد لذا ميفرمايد :
وَ قالُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ وَ لَوْ أَنْزَلْنا مَلَكاً لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لا يُنْظَرُونَ وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَكاً لَجَعَلْناهُ رَجُلًا وَ لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ
انعام آيه 8 و 9 بلكه ميگويند اين يك انسان مجهول الحال است ما به او ايمان نمياوريم و قطع نظر از همه اينها قلب كه سياه شد و قساوت پيدا كرد به هيچ صراطى مستقيم نمىشود ملك باشد رسول يا انسان بلكه اگر مشاهده كند عذاب را ميگويد
النار و لا العار
وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا
يعنى چيزى مانع و جلوگير اين كفار و مشركين نيست از اينكه ايمان بياورند و از آنها اختيار سلب نميشود
إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى
موقعى كه تمام اسباب هدايت تكوينا و تشريعا براى آنها مهيا شده
إِلَّا أَنْ قالُوا
مگر براى بهانه و عذر تراشى بگويند :
أَ بَعَثَ اللَّهُ بَشَراً رَسُولًا
مگر مىشود و ممكن است كه بشر هيچ گونه تماسى با خدا ندارد رسول باشد و غافل از اينكه در دستگاه خلقت بهتر و بالاتر از بشر نيست كه داراى مقام ولايت و رسالت و خلافت باشد كه هم جنبه ملكوتى دارد كه اخذ كند و هم جنبه ناسوتى دارد كه ابلاغ كند واسطه بين خلق و خالق .