امتثال امر او باشد .
وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً
ظاهر آيه پدر و مادر نسبى است لكن در اخبار بسيار تفسير شده بوجود مقدس محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و على عليه السّلام چنانچه منسوب به آن حضرت است
انا و على أبوا هذه الامة
و از روى اين تفسير ميتوان گفت كه شامل اب روحانى كه علماء باشند هم مىشود چنانچه گفتند
( الآباء ثلاثة : اب يولدك و اب يزوجك و اب يعلمك
و مراد از احسان در موارد فرق مىكند ، در اينجا اطاعت آنها و دستگيرى و محبت و ساير انحاء احسان است (
وَ بِالْوالِدَيْنِ )
متعلق باحسان است يعنى احسنوا بالوالدين .
وَ بِذِي الْقُرْبى
احسان بخويشاوندان شامل اولاد و اولاد اولاد هر چه نازل شود و اجداد و آباء آنها هر چه بالا رود و اخوه و اخوات و اعمام و عمات و اخوال و خالات و اولاد آنها بمحبت و دستگيرى و مراوده و معاشرت كه صله رحم است و اليتامى ايتام مردم و احسان به آنها ، حفظ اموال آنها و تربيت آنها و تكفل احوال آنها و دستگيرى از آنها و قيام بامور آنها است .
و المساكين اعم از فقير و مسكين است چنانچه گفتند الفقير و المسكين اذا اجتمعا افترقا و اذا افترقا اجتمعا اداء حقوق آنها از زكوات و اخماس و صدقات و انفاق به آنها و اكساء آنها و اسكان آنها و ساير انحاء احسان .
وَ الْجارِ ذِي الْقُرْبى
تخصيص بذكر با اينكه ذى القربى را فرموده بود براى اينست كه جار ذى القربى دو حق دارد حق قرابت و همجوارى بلكه دارد اگر همسايه خويش باشد سه حق دارد : قرابت ، اسلام ، جواريت و اگر غريبه باشد دو حق اسلام و جواريت ، و اگر كافر باشد يك حق جواريت .
وَ الْجارِ الْجُنُبِ
همسايه بيگانه در اغلب كتب فقهيه و اخلاقيه منسوب به حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه فرمود آن قدر جبرئيل سفارش همسايه را كرد كه