تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 75

مساهمون:

ص٧٥
كه دو قسمت گردد و كأنه زوجيت يك امر واحدى است منتسب بزوجين و انشقاق آن بجدائيست بين آنها كه دو فرد مباين گردند و با هم سازش نكنند و عدو يكديگر گردند و زوجيت از بين برود .
فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها
بعث بمعنى بر انگيختن مثل بعث رسل و بعث من فى القبور ، و گفتند اوامر الهى براى بعث مكلفين است نحو الفعل و بعث كننده را باعث و بعث شده را منبعث مينامند ، و حكم در اينجا بمعنى مصلح است نه حكومت شرعيه ، و امر ( فابعثوا ) ممكن است خطاب بحكام شرعيه باشد كه دو نفر حكم معين كنند ، و ممكن است خطاب بزوجين باشد كه هر كدام اختيار را بيك نفر از بزرگان قوم خود دهند ، و ممكن است خطاب بمسلمين باشد و اختلاف شد در اينكه آيا حكمين حق تفريق و طلاق را هم دارند اگر صلاح باشد يا فقط حق اصلاح دارند موقعى كه ديدند قابل اصلاح نيست نميتوانند تفريق كنند و اگر وكالت در جمع و تفريق از زوجين دارند مىتوانند و اگر رأى حكمين مختلف شد يكى اصلاح و يكى تفريق بىاثر مىشود بايد توافق رأيين باشد و بعد از رأى حكمين ملزم هستند زوجين بر طبق آن رفتار نمايند زيرا تعيين حكم كمتر از وكالت نيست ، اگر وكيل ، امرى را انجام داد ديگر موكل نميتواند مخالفت كند
إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً
اراده حكمين صلاح ديد و صواب بودن است چون بدون صلاح و صواب نميتوانند بواسطه يك اغراض شخصيه و معاندات خارجيه حكم دهند .
يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما
وفق دادن خدا بين زوجين القاء محبت و الفت و رأفت در قلوب آنها است .
إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً خَبِيراً
كنايه از اينكه خدا از باطن و قلب زوجين و حكمين مطلع است بر خلاف صلاح و صواب نظريه ندهند .