[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 224 ]
وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَ تَتَّقُوا وَ تُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ( 224 )
( خدا را در معرض سوگندهاى خود قرار ندهيد كه نيكى كنيد يا پرهيزكارى نمائيد يا بين مردم اصلاح نمائيد و خدا شنوا و داناست ) اختلافى است بين مفسرين در آيه ، هم از جهت محل ان تبرّوا كه آيا نصب است يا جرّ ، و هم از جهت اينكه لاء نافيه قبل از آن مقدر است يا نه ، و هم از جهت معنى ، و ما صرف نظر از اين اختلافات نموده و قبل از شروع در تفسير آيه اخبارى كه از معصومين ( ع ) رسيده متذكر ميشويم :
از تفسير عياشى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده در تفسير آيه كه فرمود «
هو قول الرجل لا و اللَّه و بلى و اللَّه
» و نيز از حضرت باقر و صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود «
الرجل يحلف ان لا تكلم اخاه و ما اشبه ذلك و ان لا تكلّم امّه » .
و از كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود «
اذا دعيت لتصلح بين اثنين فلا تقل على يمين ان لا افعل
» اينك مىگوئيم از جمله
وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا
الاية و اخبار مذكوره چند مطلب استفاده مىشود .
1 - سوگند ياد نمودن اصلا مذموم است بخصوص قسم به خدا چنانچه از حديث اول استفاده مىشود حتى در مقام مرافعه اگر مدعى بينه اقامه نكرد و قسم متوجه منكر شد و حاكم حكم قسم داد اگر منكر از حق خود صرفنظر نموده و براى احترام قسم ، قسم نخورد بسيار ممدوح است و اگر ارجاع قسم بمدعى نمود و مدعى براى احترام قسم از ادعاى خود صرف نظر نمود