وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ
مضمون اين جمله يا عين آن در بسيارى از آيات قرآن هست مانند
وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ
« 1 » و مانند :
وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ
« 2 » و امثال اينها و رزق اختصاص بخوراك و نحو آن ندارد بلكه هر نعمتى كه خداوند ببنده عنايت فرمايد چه در دنيا از نعمت عقل ، ايمان ، اخلاق فاضله ، اعمال صالحه ، مال ، جاه ، فرزند ، طول عمر ، صحت ، امنيّت ، توفيق سعادت و غير اينها از نعم دنيوى ، و چه در آخرت از نعمت جسمانى و روحانى كه در جلد سيم كلم الطيب در بيان نعم بهشتى متذكر شدهايم و در ذيل آيه
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
نيز در اوائل همين سوره مختصرى بيان نموديم و مراد از كلمه
مَنْ يَشاءُ
اينست كه عنايات الهى مطابق مشيت و حكمت و مصلحة اوست و بهر كس آنچه مصلحت بداند ميدهد و شرط عمده آن قابليت محل است و گرنه در مبدء فياض بخل نيست و كلمه
بِغَيْرِ حِسابٍ
اشاره به اين است كه نعم الهى از حد و حصر خارج است چنانچه در آيه ديگر ميفرمايد :
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
« 3 » و بنا بر اين احتياجى به توجيهات مفسرين در بيان اين جمله نيست .
هامش
( 1 ) - سوره آل عمران آيه 26
( 2 ) - سوره نور آيه 28
( 3 ) - سورة النحل آيه 18