لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا
« 1 » و فرمود در علم واجب
أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ
. « 2 » امر كرد به تدبّر در آسمان و زمين و خلق اشياء ؛ يعنى ترغيب كرد در فراگرفتن علم نجوم و هيئت و تشريح و طبّ و علوم طبيعى و فلسفه و غير ذلك . « 3 »
مؤلف : و آيه
وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ
« 4 » دليلست بر بطلان قول آنان كه گفتند : خداى تعالى را به سمع دانند و به قول پيغامبر .
علّامه شعرانى : اينها اخباريان شيعه و حشويّهء اهل سنّتند . « 5 »
فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ
. « 6 »
مؤلف : [ روايتى از حضرت صادق عليه السّلام نقل مىكند كه آن حضرت فرمود : ] پدرم كثير الذكر بود بر وجهى كه در رفتن و نشستن و طعام خوردن و مكالمه كردن با مردمان در ياد خدا بودى و من پيوسته مىديدم كه لسان او به حنك ملصق شده بود و مىگفت :
[ لا إله إلّا اللّه ] .
علّامه شعرانى : در زمان ما جماعتى از اهل ظاهر از ذكر اجتناب مىورزند ، بلكه مجلس ساختن و ذكر گفتن به حال اجتماع را بدعت مىشمارند ، مخصوصا ذكر جلىّ به دعوى اينكه شعار صوفيّه است و آيات و اخبار ذكر را حمل بر اجتماع براى مذاكرهء علم و امثال آن مىكنند كه بسيار عجيب است . بدعتهاى صوفيّه و غيرصوفيّه چيزهاى ديگر است . « 7 »
هامش
( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 22 .
( 2 ) . ملك ( 67 ) آيهء 14 .
( 3 ) . روض الجنان ، ج 1 ص 372 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 151 .
( 5 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 372 .
( 6 ) . بقره ( 2 ) آيهء 152 .
( 7 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 355 .