اى [ محمد ] ! بگوى حمد و ثناء خذاى - تعالى - آن خذاييى كه اخذ فرزند او را روا نيست .
چنان كه مشركان در شأن ملايكه گفتند : « ايشان دختران خذااند » « 1 » . و جهوذان در عزير و ترسايان در عيسى ، و بتپرستان ، بتانرا در الهيت شريك خذاي - تعالى - دانستند - تعالى عن ذلك .
و گفتهاند : « و لم يكن له شريك » : او را بآفريذن آسمان و زمين شريك نيست .
وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ :
او را هيچ ياري و دوستى نيست كه بوي شوذ ، او ولى مومنانست .
و گفتهاند : مراد آنست كه هيچ دوست از جهوذان ندارذ و نه از ترسايان ، زيرا كه ايشان ذليلترين مردماند . « 2 »
به اين وجه ، « من الذل » ، صفة « ولى » بوذ .
وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً :
اين صفت عظمت و كبرياست ؛
يعنى : ثنا گويذ خذايرا ، كه اين صفت اوست .
و از رسول - صلى الله عليه و آله - روايت كردهاند كه : بهترين قولها ،
« سبحان الله و الحمد لله و لا إله الا الله و الله اكبر »
است . « 3 »
هامش
( 1 ) - روح البيان 5 / 213 .
( 2 ) - كشف الاسرار 5 / 632 ، مجمع 3 / 446 .
( 3 ) - روايات متعددى به اين مضمون ، از رسول خدا و ائمه هدى - صلوات الله عليهم - روايت شده است .
بنگريد : بحار الانوار 93 / 166 - 182 ، مشكوة الانوار 206 - 219 .