و گفتهاند : عامست در جميع عبادات . « 1 »
و « عداة » منكر است ، الف و لام از پى تعريف در آن استعمال كرد . و « غدوة » معرفه است ، الف و لام در آن استعمال نكنند .
و در « بكرة » بحث همان است كه در « غدوة » گفتيم . و از عرب ، بعضى آن را صرف نكنند . و ابن عامر - از قرا - قياس غدوة ، « الغداة » مىكنند . و نزد نحات بعيد است . « 2 »
يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ؛
يعنى مراد ايشان از عبادات ، رضاى خذاى - تعالى - است .
و « وجه » از پى تعظيم فرموذ ، چنانك :
« كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ » .
« 3 »
و گفتهاند : مراد از « وجه » جهت است ؛
يعنى : « يقصدون جهة اللّه بطاعتهم » . « 4 »
و اين قول بغايت بعيد است ، بلك كفر است ، زيرا كه جهت ، فوق و تحت و يمين و يسار و پسوپيش بوذ . و اين احوال ، در عالم خلق صورت توان بست .
و اين معنى در كلمات امير المؤمنين - عليه السلم - آمذه است :
هامش
( 1 ) - تفسير طبرى 11 / 386 رقم 13286 .
( 2 ) - تبيان 4 / 144 ، مجمع البيان 2 / 305 .
( 3 ) - قصص / 88 .
( 4 ) - ممكن است كه مصنف ( ره ) اين معنى را از قول مجسّمه استنباط كرده باشد .
( تفسير فخر 12 / 247 ) .