مذكور است .
وَ لا تَتَّبِعُوا أَهْواءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ
و متابعت مكنيذ مراد قومى را كه پيش ازين گمراه بوذند ؛ يعنى : اسلاف ايشان .
وَ أَضَلُّوا كَثِيراً :
و بسيار كسانرا گمراه كردند ؛ يعنى : آنانرا كه متابعت ايشان كردند .
وَ ضَلُّوا عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ
و گمراه شدند از فضل راه راست ؛
يعنى اسلام و راه بهشت .
و گفتهاند :
« ضلّوا من قبل و ضلوا من بعد » ؛
يعنى : پيش ازين گمراه بوذند ، بقول :
« إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ » .
« 1 »
و بعد ازين ؛ يعنى : بمتابعت ناكردن محمد - صلى اللّه عليه و آله و سلم . « 2 »
هامش
( 1 ) - مائده / 73 .
( 2 ) - تفسير رازى 4 / 300 ، تبيان 3 / 608 ، تفسير بيضاوى 1 / 287 .