حقا كه اگر نه ايستند از اين كار ، هرآينه فرماييم گرفتن و كشيدن بجهء اين دروغگوى خطاكار . ترجمهء
كَلَّا لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ناصِيَةٍ كاذِبَةٍ خاطِئَةٍ
، ( سورهء 96 / آيهء 16 و 17 ) .
براشتوان ، پرستوان :
و قيل باشنده نى در وى بعد رفتن ايشان ، مگر جغد و براشتوان و ما بوديم گيرندهء آن . يكى از دو ترجمهء آيهء
وَ كَمْ أَهْلَكْنا
. . .
لَمْ تُسْكَنْ مِنْ بَعْدِهِمْ إِلَّا قَلِيلًا
. ( سورهء 28 / آيهء 58 ) .
بسوج كردن
( - بسوژ كردن ) ، ستيزه و لجاج كردن :
از مردمان چيزى نخواهند و بسوج نكنند . ترجمهء
لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً
. ( سورهء 2 / آيهء 273 ) .
بىتنان
، ناتوانان و ضعيفان :
برابر نيند ناروندگان به غزو از مؤمنان كه نهاند بىتنان و عاجزان ، ترجمهء
لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ
. ( سورهء 4 / آيهء 95 - 96 ) .
خشودن
( - بشخودن ) ، رحم كردن .
اگر بر ايشان خشوديمى و بلاى آمده از ايشان برداشتيمى ، ترجمهء
وَ لَوْ رَحِمْناهُمْ وَ كَشَفْنا ما بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ
. ( سورهء 23 / آيهء 75 ) .
چفسيدن
، چسبيدن :
ما آفريديم همه را از گل برچفسنده ، ترجمهء
إِنَّا خَلَقْناهُمْ مِنْ طِينٍ لازِبٍ
. ( سورهء 37 / آيهء 11 ) .
چوب خوارج
، موريانه :
چون حكم مرگ كرديم بر سليمان نشان ندادشان بر مرگ وى مگر چوب خوارج كه مىخورد عصاى وى را در نهان . ترجمهء
فَلَمَّا قَضَيْنا عَلَيْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلى مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ
. ( سورهء 34 / آيهء 14 ) .
خويدرها
( - خدرها ) ، پارهء آتش :
اين آتش مىاندازد خويدرهايى چون كوشكها به برشدن ، گويى كه آن خويدرها شتران زرداندى به فرودآمدن ، ترجمهء
إِنَّها تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ كَأَنَّهُ جِمالَتٌ صُفْرٌ
. ( سورهء 77 / آيهء 32 - 33 ) .
درويگى كردن
، منافقى كردن ، دروغ گفتن :
أبدين قرآن درويگى مىكنيت ، ترجمهء
أَ فَبِهذَا الْحَدِيثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ
. ( سورهء 56 / آيهء 81 ) .
زمودهگر
، سخن چين :
آن عيب جوى عيب گوى زمودهگر نابكار را . ترجمهء
هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ
. ( سورهء 68 / آيهء 11 ) .