تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بخشى از تفسيرى كهن به پارسى (فارسى) — صفحة مقدمهء مصحح 8

مساهمون:

صمقدمهء مصحح ٨
مايا - فلا تعجبك ، از شماند - از شمايند ، اواذه - ذرية ، تا قوى شند ، عنكوبوت ، هام‌راه ، هام سازان ، هام دلان ، هام ديذار ، كوم راه ، دژوار ، برورشته ( لعال ) . رسم الخطّ اين كتاب مانند ساير كتابهاى قرون اوليهء هجرى در ايران ، به فارسى نوشته شده است كه شمارى از آن‌را در اينجا مىآوريم : چون « پ » و « چ » به‌طور غالب با يك نقطه ؛ نقطه روى « ذ » ؛ نوشتن « گ » با « ك » ؛ و احيانا نهادن سه نقطه زير « س » و دو نقطه داخل « ى » ؛ تبديل « همزه » به « ه » : مىهفشردم ؛ تبديل « ب » به « و » : وا خذاى ، ميزوانى ، تاويدن ، نگاهوان ، گوشوان ، كوران ( گبران ) ، تواهى ؛ تبديل « ب » به « ف » : زفان ؛ تبديل « پ » به « ب » : بسين ؛ تبديل « ج » به « ژ » : كژ ؛ تبديل « ز » به « ذ » : جذين ؛ تبديل « ش » به « ژ » : دژوار ، ژشت ؛ تبديل « ف » به « و » : اوسانه ، اوكنده ؛ تبديل « ق » به « ك » : جوكى ؛ تبديل « ن » به « همزه » : اواذه ؛ تبديل « و » به « ب » : آباز ، برزند ، بابس ؛ تبديل « ه » به « أ » : أنيز ؛ حذف « ه » در جمع : صدقها - صدقه‌ها ، باديها ؛ تخفيف « همزه » : جذ زو را نه - جز او را نه ، فروخته - افروخته ؛ حذف « واو » در فعل : نشند - نشنوند ، شند ؛ افزودن « همزه » : أشنيده ؛ تخفيف « واو » : جن - چون ؛ تخفيف « ه » : آنج ، هرج ؛ تخفيف حرف : بترينه ، شبانروز ، ار ؛ اشباع كسره به جاى « ى » : ايشان قوم‌اند - قومىاند ، يك است - يكى است . در اين نسخه جدا يا سر هم نوشته شدن كلمات نيز از قاعدهء يكسانى تبعيّت نمىكند ، مانند : بشترا - پشت را ، هيجيز ( متّصل با ادغام ) ، گناه‌كار - گناهكار ، كاريست - كارى است ، سيك - سه يك ، هيج جيز ، نام زد ، جيزيرا ، سبك بار ، كشت آورز ؛ افزودن همزه بين صفت و ضمير ، باك أيم - پاكيم . تاى گرد ( ة ) در واژگانى اندك به شكل « هاى » غير ملفوظ فارسى است : بابركةتر ، زكات ، عمارة ، قراءة ، و گاه به شكل « ت » نوشته شده است : آيت ، كنايت ، توريت . « ز » طبق شيوهء متداول است مگر در چند مورد كه به شكل « ذ » است مانند جذ . « همزه » به جاى « ى » در آخر كلمات مانند ماههاء ، جايهاء ، نشانهاء ، سراهاء و نيز در وسط كلمه مانند مىكوئيم و قائم . افزودن « ى » در آخر اسم منادى مانند اى پذراى ؛ جمع اسم معنا با الف و نون و افزودن الف استغاثه در آخر : اندوهانا ؛ به كار بردن « كى » به جاى « كه » . و امّا در زمينهء دستورى به چند نكته بسنده مىكنيم :