مسأله 2561 - اگر ظرف طلا و نقره كه ساختن و نگاهداشتن آن بنابر احتياط واجب ، حرام است غصب كند و خراب نمايد احتياط واجب نيز آن است كه كسى كه آن را خراب كرده در قيمت ساختن آن با مالك ، مصالحه نمايد ، و اگر هر دو مقلد كسى باشند كه ساختن و نگاهداشتن آن را حرام نمىداند بايد قيمت ساختن را به مالك بپردازد و اگر تفاوت قيمتى هم بعد از ساختن پيدا شده يعنى نقصى كه از تعمير بوجود آمده نيز غاصب ضامن است و اگر چيزى را كه ساختن آن حرام است و نگاهداشتن آن حرام نيست مثل مجسمه غصب كند و خراب كند قيمت ساختن آن را هم ضامن است و اگر چيزى ساختن و نگاهداشتن آن حرام باشد و آن را غصب نمايد و خراب كند مثل آلات لهو ، ضامن قيمت ساختن آن نيست ولى اگر چيزى كه ساختن و نگاهداشتن آن حلال است ، مثلًا گوشوارهاى را كه غصب كرده خراب نمايد ، بايد آن را با مزد ساختنش به صاحب آن بدهد و چنانچه براى اينكه مزد ندهد ، بگويد آن را مثل اولش مىسازم ، مالك مجبور نيست قبول نمايد و نيز مالك نمىتواند او را مجبور كند كه آن را مثل اولش بسازد .
مسأله 2562 - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود مثلًا طلايى را كه غصب كرده گوشواره بسازد ، چنانچه صاحب مال بگويد مال را به همين صورت بده ، بايد به او بدهد و نمىتواند براى زحمتى كه كشيده مزد بگيرد ، بلكه بدون اجازه مالك حق ندارد آن را به صورت اولش درآورد و اگر بدون اجازه او آن چيز را مثل اولش كند بايد در تفاوت قيمت ساخته و نساخته ، چه كمتر از مزد يا زيادتر از مزد باشد با او مصالحه نمايد .
مسأله 2563 - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود ، و صاحب مال بگويد بايد آن را به صورت اول درآورى واجب است آن را به صورت اولش درآورد و چنانچه قيمت آن به واسطه تغيير دادن نه به واسطه تفاوت قيمت بازار آن از اولش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد پس طلايى را كه غصب كرده اگر گوشواره بسازد و صاحب آن بگويد بايد به صورت اولش درآورى ، در صورتى كه بعد از آب كردن ، قيمت آن از پيش از گوشواره ساختن كمتر شود بايد تفاوت آن را بدهد .
مسأله 2564 - اگر در زمينى كه غصب كرده زراعت كند يا درخت بنشاند زراعت و درخت و ميوه آن مال خود اوست و چنانچه صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت و درخت
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 468
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٤٦٨