كه در مقام ادا و تطبيق مىدهد معيوب باشد سبب خيار و يا ارش نمىگردد بلكه بايد به عوض آن فرد صحيح ديگرى بدهد و حكم در مسائل آينده هم بر همين منوال است .
مسأله 2140 - اگر فروشنده بفهمد در عوضى كه گرفته عيبى هست ، چنانچه آن عيب پيش از معامله در عوض بوده و او نمىدانسته مىتواند معامله را به هم بزند يا تفاوت قيمت سالم و معيوب را به دستورى كه در مسأله پيش گفته شد بگيرد در صورتى معامله روى عوض معين شخصى واقع شده باشد و اگر بر كلى عوض معامله شده باشد بايد فرد ديگرى كه سالم باشد بدهد و خيار ندارد و ارش نمىتواند بگيرد .
مسأله 2141 - اگر بعد از معامله و پيش از تحويل گرفتن مال ، عيبى در آن پيدا شود ، خريدار مىتواند معامله را به هم بزند و نيز اگر در عوض مال بعد از معامله و پيش از تحويل گرفتن ، عيبى پيدا شود ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند و اگر بخواهند تفاوت قيمت هم بگيرند اشكال ندارد .
مسأله 2142 - اگر بعد از معامله عيب مال را بفهمد و فوراً معامله را به هم نزند حق به هم زدن معامله را ندارد يعنى طورى تأخير بيندازد كه مردم حق او را ساقط بدانند پس اگر منتظر است كه به طريق عادى به فروشنده خبر دهد كه معامله را به هم زده اگر چه طول بكشد خيار او ساقط نمىشود حاصل اينكه ملاك فوريت عرفى است .
مسأله 2143 - هرگاه بعد از خريدن جنس عيب آن را بفهمد اگر چه فروشنده حاضر نباشد مىتواند معامله را به هم بزند و بعداً به او خبر دهد .
مسأله 2144 - در چهار صورت اگر خريدار بفهمد مال عيبى دارد نمىتواند معامله را به هم بزند ، يا تفاوت قيمت بگيرد :
اول - آنكه موقع خريدن ، عيب مال را بداند .
دوم - آنكه به عيب مال راضى شود .
سوم - در وقت معامله بگويد اگر مال عيبى داشته باشد پس نمىدهم و تفاوت قيمت هم نمىگيرم يعنى حق خيار و ارش را ساقط كند .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 381
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٣٨١