ششم - در جنس يا عوض آن عيبى باشد ( خيار عيب ) .
هفتم - معلوم شود مقدارى از جنس را كه فروختهاند مال ديگرى است كه اگر صاحب آن به معامله راضى نشود خريدار مىتواند معامله را به هم بزند يا پول آن مقدار را از فروشنده بگيرد و نيز اگر معلوم شود مقدارى از چيزى را كه خريدار عوض قرار داده مال ديگرى است و صاحب آن راضى نشود فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند يا عوض آن مقدار را از خريدار بگيرد ( خيار شركت ) و در صورتى خيار ، خيار شركت است كه آن مقدار مال غير مخلوط باشد ولى اگر مخلوط نباشد و ضميمه كرده باشد آن را خيار تَبَعُّضِ صَفْقَه مىنامند .
هشتم - فروشنده خصوصيات جنس معين را كه مشترى نديده به او بگويد بعد معلوم شود طورى كه گفته ، نبوده است كه در اين صورت مشترى مىتواند معامله را به هم بزند و نيز اگر مشترى خصوصيات عوض معينى را كه مىدهد بگويد بعد معلوم شود طورى كه گفته نبوده است فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار رؤيت ) .
نهم - مشترى پول جنسى را كه نقد خريده تا سه روز ندهد و فروشنده هم جنس را تحويل ندهد كه اگر مشترى شرط نكرده باشد كه دادن پول را تأخير بيندازد فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند . ولى اگر جنسى را كه خريده مثل بعضى از ميوهها باشد كه اگر يك روز بماند ضايع مىشود چنانچه تا شب پول آن را بدهد و شرط نكرده باشد كه دادن پول را تأخير بياندازد فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار تأخير ) .
دهم - حيوانى را خريده باشد كه تا سه روز مىتواند معامله را به هم بزند و اگر در عوض حيوانى كه خريده حيوان ديگرى داده باشد فروشنده هم تا سه روز مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار حيوان ) و خيار حيوان مخصوص مشترى است و فروشنده خيار ندارد و اگر عوض هم حيوان باشد كه مشترى مىدهد خيار داشتن فروشنده اشكال دارد .
يازدهم - فروشنده نتواند جنسى را كه فروخته تحويل دهد مثلًا اسبى را كه فروخته فرار نمايد كه در اين صورت مشترى مىتواند معامله را به هم بزند ( خيار تَعَّذُرِ تسليم ) و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 379
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٣٧٩