مسأله 1903 - كسى كه بدهكار است و مالى هم دارد كه زكات آن واجب شده اگر بميرد و ارث او به اندازه تمام بدهكارىهاى او نباشد بايد اول تمام زكات را از عين يا قيمت مالى كه به آن زكات تعلق گرفته بدهند و بعد قرضهاى ديگر او را از بقيه مال به هر اندازه كه به طلبكاران ديگر رسيد بدهند ولى اگر ارث او به اندازه اداى تمام بدهكارىهاى او باشد يا زيادتر ، بايد همه بدهكارىهاى او را بدهند .
مسأله 1904 - كسى كه بدهكار است و گندم يا جو يا خرما و انگور هم دارد اگر بميرد چه ورثه قرض او را از مال ديگر داده باشند يا نداده باشند بايد اول بدهىهاى او را از آن مال كم كنند و بعداً هر كدام از ورثه كه سهم او به مقدار نصاب يعنى 288 من ، 45 مثقال كم برسد بايد زكات سهم خود را بدهد و اگر به مقدار نصاب نرسيد زكات واجب نيست . البته اين در صورتى است كه قبل از مردن آن شخص زكات مال بر او واجب نشده باشد و الّا بايد زكات را از آن مال بدهند و بقيه را تقسيم نمايند .
مسأله 1905 - اگر گندم و جو و خرما و كشمشى كه زكات آنها واجب شده خوب و بد دارد واجب است زكات هر نوعى را از آن نوع بدهند مگر اينكه بخواهد زكات نوع بد را هم از نوع خوب بدهد كه در اين صورت مانعى ندارد بلكه بهتر است .
نصاب طلا
مسأله 1906 - طلا دو نصاب دارد : نصاب اول آن بيست مثقال شرعى است كه هر مثقال آن 18 نخود است پس وقتى طلا به بيست مثقال شرعى كه پانزده مثقال معمولى است برسد اگر شرايط ديگر را هم كه گفته شده داشته باشد ، انسان بايد چهل يك آن را كه نه نخود مىشود از بابت زكات بدهد و اگر به اين مقدار نرسد زكات آن واجب نيست . و نصاب دوم آن چهار مثقال شرعى كه سه مثقال معمولى مىشود يعنى اگر سه مثقال به پانزده مثقال اضافه شود ، بايد زكات تمام 18 مثقال را از قرار چهل يك بدهد و اگر كمتر از سه مثقال اضافه شود فقط بايد زكات پانزده مثقال آن را بدهد و زيادى آن زكات ندارد و همچنين است هر چه بالا رود ، يعنى اگر سه مثقال اضافه شود بايد زكات تمام آن را بدهد و اگر كمتر اضافه شود ، مقدارى كه اضافه شده زكات ندارد .