متوجه كار بوده و به مصرف هضم نرسيده است و آن سگ كه استراحت كرده بود ، غذاى او هضم شده و نيرو و قدرت بخشيده است . « 1 »
4 . خوابيدن بر پشت و به طرف راست سفارش شده و بر رو و به طرف چپ مزمت شده است . و بعضى از دانشمندان بهداشت آن را تصديق كردهاند . « 2 » در رساله ذهبيه آمده است كه اول به طرف راست سپس به طرف چپ بخواب . « 3 »
5 . با دست و دهان كثيف نخوابد و فلسفه آن ظاهر است كه آن كثيفى مركز ميكروبها است ممكن است سلامتى او را به خطر اندازد .
6 . بعد از خواب مسواك نمايد و علت آن معلوم است كه در حالت خواب اگر دهان باز بوده ، ممكن است ميكروبها از طريق هوا دندانها را آلوده و گازهاى انيدريد كربنيك دندانها را احاطه كنند و اگر دهان بسته باشد هواى دهان از همين گازها ، فاسد و دندانها را احاطه مىكند به هر حال نظافت دهان و دندانها لازم است .
7 . در حال خواب سر را زير لحاف نبريد ، زيرا كه گاز كربنيك سمى در زير لحاف جمع شده و هواى آزاد كم مىشود و اگر دو مرتبه اين گازها وارد مجراى تنفس شود ، موجب خفگى مىشود .
8 . در خانه تنها نخوابيد كه احتمال بروز بيمارى صرع است و اين حقيقت امروز كاملًا كشف شده است ؛ زيرا تنهايى براى شخص ، افكار ماليخوليائى توليد و كم كم بيشتر مىشود و منجر به كابوس يا بيمارى صرع يا ديوانگى مىگردد و از نظر پسيكولوژى ( روانشناسى ) اين حقيقت روشن است . چنانچه امروزه در اثر تجسم خيال مريض را معالجه مىنمايند و به خيال بافى ، شخص صحيح مريض مىگردد .
هامش
( 1 ) . تمدن اسلام .
( 2 ) . تدبير الحوامل .
( 3 ) . طب و بهداشت در اسلام ، امام رضا ( ع ) مىفرمايد : اگر معده انباشته باشد به طرف راست بخواب .