اسرار طبيعت و نبوغ فكرى داشت و مقررات بهداشتى كه امروز با مطالعات و تجربيات طاقت فرساى دانشمندان شرق و غرب بدان رسيده و فهميدهاند ؛ در آن عصر جهالت ، آگاه بود .
اينك بعضى از آداب و مستحبات و مقررات شرعى خواب را از نظر خوانندگان محترم مىگذرانم :
1 . خوابيدن زياد در شرع مذموم و نكوهيده شده و سبب نيازمندى در دنيا و آخرت به شمار آمده است و وجه آن ظاهر است كه خواب زياد ، شخص را از كار عقب مىاندازد و تنبل مىنمايد و به حكم عقل و شرع تنبلى موجب نيازمندى در دنيا و آخرت است .
2 . خواب در بين الطلوعين « 1 » صبح مذموم است و فلسفه آن ظاهر است كه لطيف ترين هوا براى استنشاق ، كه مقدمه بهداشت شخص است ، هواى بين الطلوعين صبح است و انسان را به نشاط مىآورد و آماده براى كار كردن مىشود .
3 . خواب بعد از غذا به فاصله كمى بسيار منفعت دارد و دو زمان در شرع براى خواب تشويق شده ، يكى قيلوله ، « 2 » ديگرى اول شب و اين دو موقعى است كه در آداب غذا ، دستور غذا خوردن رسيده است .
بعد از غذا ، حركات زياد و كاركردن موجب عقب افتادن عمل هضم است و استراحت به واسطه خواب باعث هضم و توجه خون و قواى بدن به اطراف معده و روده مىشود و در نتيجه سلامتى و نيرو از اين غذا گرفته مىشود .
يكى از دانشمندان غرب اين حقيقت را از روى تجربه درباره دو سگ كه هر دو را با هم غذا مىداد و يكى را به كار شكار وادار و ديگرى را استراحت داد . سپس معده هر دو را بررسى نمود ؛ ديد غذاى آن سگ كه مشغول كار بوده در معده او بدون هضم مانده و قواى او همه
هامش
( 1 ) . بين فجر صادق و طلوع آفتاب . ( م )
( 2 ) . خواب قبل از ظهر . ( م )