كرات جسمانى به سوى كرات نورانى و معنوى عروج مىكند و همين است معناى : «
الصلاة معراج المؤمن
» .
اركان نماز و اجزاء واجب آن
نماز داراى اجزاء واجب و مستحب است « 1 » و بزرگان علما نماز را به انسان تشبيه كردهاند كه داراى اعضاى سه گانه مىباشد :
1 . اعضاى رئيسه : مثل مغز و مراكز اعصاب و قلب و ريه كه هر كدام از ضروريات حياتى انسان و حيوان است و با نبودن آنها نمىتواند زندگى نمايد ، از اين رو اعضاى رئيسه در خواب و بيدارى به طور اتوماتيك كار مىكنند . و حيات غريزى ما را تأمين مىكنند .
به عقيدهى متقدمين از اهل تشريح و طبّ ، اجزاء رئيسهى بدن را سه چيز مىدانستند : « مغز » كه مركز روح انسانى و مركز حس و حركت است ؛ « قلب » كه مركز روح حيوانى است ؛ و « كبد » كه مركز نفس نباتى است .
ولى پيشرفت علم سبب شد كه اعضاى رئيسه را بيشتر بدانند : قلب ، ريه ، كبد ، كليه . و « مغز » تنها محل « روح انسانى » نيست ، بلكه روح بزرگ انسانى ، در تمام بدن جا دارد و نسبت او به همهى بدن يكسان است و به طور غير معمولى به بدن تعلق دارد ، چنانچه در محل خود ذكر خواهد شد .
هامش
( 1 ) . شهيد اول رسالهاى به نام « الفيه » در واجبات نماز نوشته است كه هزار واجب را ذكر كرده است و رسالهاى نيز در مستحبات نماز نوشته است به نام « نفليه » كه سه هزار حكم غير واجب را ثبت كرده است . و شايد اين جمعآورى از روى رواياتى است كه مىگويد : نماز داراى چهار هزار باب يا چهار هزار حدود است ( ر . ك : اسرار الصلاة ) .