و مذهبى و سياسى واقع مىگردد و امور مادّى و معنوى مسلمين اصلاح مىگردد .
2 . ايجاد انضباط و فرمانبرى :
يكى ديگر از فوائد اجتماعى نمازهاى جماعت ، چنانچه در پيش اشاره شد ، حسّ اطاعت و انضباط و ايجاد نظام دينى و مذهبى است . « 1 »
اگر به تعليمات سربازان در زمان صلح توجّه كنيد ، خواهيد ديد كه بيشتر عمليات آنها جمعى است ، كه بوسيلهى فرماندهى آنها اداره مىشود .
كه اين حركات جمعى سربازان تحت امر يك فرماندهى واحد ، روح انضباط را در نهاد سربازان زنده و پايدار مىكند ، كه در موقع جنگ نتيجهى مثبت از آن گرفته مىشود .
در نماز جماعت همه و همه به سوى آفرينندهى خود توجّه كرده و با اختيار بدون الزام و اجبار ، از امام خود اطاعت مىنمايند و خطابه و وعظ او را با جان و دل مىشنوند و خود را براى عمل كردن به دستورات دينى و خطابهها آماده و مجهّز مىنمايند .
اگر كسى از بعد روانشناسى مسئلهى نماز جماعت را تجزيه و تحليل نمايد به اين نتيجه مىرسد كه هنگامى كه يك نفر با نهايت اشتياق براى اداى نماز
هامش
( 1 ) . با توجّهى عميق به مساجد اسلامى ، به ويژه مساجد اعظم اسلامى مثل مسجد الحرام و مسجد النبىصلى الله عليه وآله و ساير مساجد اسلامى به دست مىآيد كه اصناف مختلف ملّت اسلامى ، غنىّ و فقير ، قوىّ و ضعيف ، زن و مرد ، سياه و سفيد ، پير و جوان ، همه يك هدف در نظر گرفته ، با القاء امتياز طبقاتى و تفوق نژادى ، هماهنگى و وحدت نظر عجيبى دارند .