نهم : فلسفهى ركوع و سجود
از جمله اركان و اجزاء مهم نماز ، ركوع و سجود است كه در سلوك راه عبوديت ، نقش بزرگى را بازى مىكنند . « ركوع » كه جزء معظم نماز است ، « 1 » عبارت است از : تعظيم و تكريم معبود و اظهار بزرگى و بزرگوارى حضرت احديت با خم شدن و سر تعظيم فرو آوردن .
چنانچه در احترام و تعظيم مقام سلاطين خم مىشدند و ركوع مىكردند و اين عمل نهايت تكريم و غايت تعظيم و تجليل را نشان مىداد .
« سجده » كه عبارت است از : روى خاك افتادن در مقابل مسجود ، نهايت تذلّل و غايت خضوع و ناچيزى و فناء عبد را در مقابل معبود و مسجود مجسّم مىدارد .
و اين دو يعنى « تعظيم معبود » و « تذلّل عبد » مغز و روح عبوديت را خاطر نشان مىسازد ؛ و هر عبادتى كه اين دو در آن جمع باشد ، عبادت كامل است و داراى روح و حقيقت عبوديت است . و اين دو را شارع مقدّس اسلام در عبادت جامع نماز ، جمع كرده و ارزشِ عبادتِ نماز ، به واسطهى ركوع و سجده ، زيادتر شده است .
هامش
( 1 ) . اشتقاق آن از ركعت ، و تحقق ركعت به تحقق ركوع است .