و احد و يگانه به معناى « يكى » است ، امّا « واحد » : آن يكى است كه ممكن است از راه ديگرى تعدّد داشته باشد ، مثل اين كه شخص شما « واحد » هستيد ، يعنى يك نفر بيشتر نيستيد .
امّا شما را « احد » نمىگويند ، زيرا كه شما در عين واحديت متعدد هستيد ، يعنى مركّب مىباشيد از وجود و ماهيت ، مركب از عناصر اربعه ، مركب از جوارح و اعضاء و اندام .
مركب از نسوجات مختلف بدن ، از گوشت و پوست و خون و استخوان وعضلات و شرائين زيادى ، تا برسد به . . . اعصاب و . . .
مركب هستيد از ده ميليون ميليارد سلّول ، كه كلّيهى نسوجات بدن شما را تشكيل داده است .
امّا خداوند يكى است و يگانه ، كه نه تركيب و تعددى ، نه تركيب ذهنى و عقلى و نه تركيب وهمى و تخيلى ، به هيچ وجه من الوجوه در ساحت قِدَمَش راه ندارد .
« اللَّه الصمد » خدايى كه بىنياز است و همهى موجودات به او نيازمندند . « 1 »
« لم يلد و لم يولد » نه از او ولادتى واقع شده ، چنانچه نصارى گويند : عيسى از خداوند متولد شده ؛ و نه از كسى ، مثل پدر و مادرى ، متولّد شده است .
هامش
( 1 ) . البته واژه « صمد » به معناى « قصد » نيز مىآيد يعنى خدا مقصود و مطلوب است . ( ر )