خود به چندين صفت از اوصاف آنها اشاره فرمودهاند .
« اوصيكُمْ عِبادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ احَذِّرُكُمْ اهْلَ النِّفاقِ فَانَّهُمُ الضَّالُّونَ الْمُضِلُّونَ وَ الزَّالُّونَ الْمُزِلُّونَ ، يَتَلَوَّنُونَ الْواناً وَ يَفْتَنُّونَ افْتِناناً وَ يَعْمِدُونَكُمْ بِكُلِّ عِمادٍ وَ يَرْصُدُونَكُمْ بِكُلِّ مِرْصادٍ ، قُلُوبُهُمْ دَوِيَّةٌ وَ صِفاحُهُمْ نَقِيَّةٌ يَمْشُونَ الْخَفاءَ وَ يَدِبُّونَ الضَّرَّاءَ ، وَصْفُهُمْ دَواءٌ وَ قَوْلُهُمْ ( ذِكْرُهُمْ ) شِفاءٌ وَ فِعْلُهُمُ الدَّاءُ الْعَياءُ ، حَسَدَةُ الرَّخاءِ وَ مُؤَكِّدُوا الْبَلاءِ وَ مُقَنِّطُوا الرَّجاءِ لَهُمْ بِكُلِّ طَريقٍ صَريعٌ وَ الى كُلِّ قَلْبٍ شَفيعٌ وَ لِكُلِّ شَجْوٍ دُموُعٌ ، يَتَقارَضُونَ الثَّناءَ وَ يَتَراقَبُونَ الْجَزاءَ ، انْ سَأَلُوا الْحَفُوا وَ انْ عَذَلُوا كَشَفُوا وَ انْ حَكَمُوا اسْرَفُوا ، قَدْ اعَدُّو لِكُلِّ حَقٍّ باطِلًا وَ لِكُلِّ قائِمٍ مائِلًا وَ لِكُلِّ حَىٍّ قاتِلًا و لِكُلِّ بابٍ مِفْتاحاً وَ لِكُلِّ لَيْلٍ مِصْباحاً ، يَتَوَصَّلُونَ الَى الطَّمَعِ بِالْيَأسِ لِيُقيمُوا بِهِ اسْواقَهُمْ و يُنْفِقُوا بِهِ اعْلاقَهُمْ ، يَقُولُونَ فَيُشَبِّهُونَ وَ يَصِفُونَ فَيُمَوِّهُونَ ، قَدْ هَوِّنُوا الطّريِقَ وَ اضْلَعُوا الْمَضيقَ ، فَهُمْ لُمَّةُ الشَّيْطانِ وَ حُمَةُ النِّيرانِ ، اولئِكَ حِزْبُ الشَّيْطانِ . الّا انَّ حِزْبَ الشّيْطانِ هُمْ الْخاسِرُون » « 1 »
هامش
( 1 ) - اى بندگان خدا شما را به پرهيز كارى سفارش مىكنم و از منافقان برحذر مىدارم ، آنها : 1 - گمراه هستند . 2 - گمراه كننده مىباشند . 3 - خطا كار بوده 4 - خطا اندازندهاند . 5 - به رنگها و قيافهها و زبانهاى مختلف خودنمائى مىكنند . 6 - در كمين شما نشسته و براى نابودى شما از هر وسيلهاى استفاده مىكنند . 7 - بد باطن و خوش ظاهرند . 8 - در خفاء نقشه فريب مردم طرح مىكنند . 9 - از بيراهه حركت مىكنند . 10 - ظاهر سخن آنها شفابخش و عملشان درد بىدرمان است . 11 - بر حال خوش مردم حسود و از ناراحتى آنها خوشحالند . 12 - حالت يأس ايجاد مىكنند . 13 - در هر راهى كشتهاى و به خاك افتادهاى و در هر دلى راهى و وسيلهاى دارند ( راههاى مختلف براى تباهى مردم دارند ) . 14 - يكديگر را مدح و ثنا مىكنند . 15 - براى عمل منافقانه انتظار پاداش دارند . 16 - در خواستههاشان اصرار مىورزند . 17 - پردههاى عصمت مردم را مىدرند و افشاگرى مىكنند . 18 - اگر مسئوليت جائى بر عهده گيرند تعدّى مىكنند . 19 - در برابر هر حقّى ، باطلى ؛ و در برابر هر يقينى ، شبههاى ؛ و در برابر هر زندهاى ، قاتلى ؛ و در برابر هر درى ، كليدى ؛ و در برابر هر شبى ، چراغى تهيه و تدارك ديدهاند و كم نمىآورند . 20 - با ايجاد بىميلى مىخواهند به مطاع خود برسند و بازار خويش را رونق و كالاى خويش را به فروش برسانند . 21 - در گويش ، باطل را شبيه حق جلوه مىدهند . 22 - در توصيف چيزى ، ظاهر رامى آرايند و راه فريب پيش مىگيرند . 23 - راه باطل را آسان جلوه مىدهند تا موجب رغبت مردم شود و راه خروج از آن را سخت مىنمايانند . 24 - آنها دار و دستهء شيطان و شرارههاى آتشند ، آنان حزب شيطانند و خدا مىفرمايد : « حزب شيطان زيانكاران هستند » . ( نهج البلاغه - خطبه 185 به ترتيب فيض و 194 به ترتيب صبحى ) .