ابليس لعنة اللَّه عليه هميشه سعى دارد كارهاى نيك را بزرگ و معاصى را كوچك جلوه دهد تا به اين وسيله راه را براى گناهان بزرگتر هموار نمايد .
قال الكاظم عليه السلام :
« لا تَسْتَكْثِرُوا كَثيرَ الْخَيْرِ وَلا تَسْتَقِلُّوا قَليلَ الذُّنُوبِ » « 1 »
امام صادق عليه السلام مىفرمايند : رسول خدا صلى الله عليه و آله در زمينى هموار و بدون گياه فرود آمدند ، و سپس فرمودند قدرى هيزم بياوريد ، عرض كردند : يا رسولاللَّه اينجا كه چوبى نيست . حضرت فرمود : هركس هرچه يافت بياورد ، آنها تكههاى چوب را جمع كرده و روى هم در برابر پيامبر انباشته كردند ، حضرت آنگاه فرمود :
« هكَذا تَجْتَمِعُ الذُّنُوبَ » « 2 »
همانطور كه گفته شد ، گناهان به ظاهر كوچك در اخبار و احاديث « محقرات » ناميده مىشوند .
قال الصادق عليه السلام :
« اتَّقُوا الْمُحَقَّراتِ مَنَ الذُّنُوبِ ، فَانَّها لا تُغْفَرُ »
راوى سؤال مىكند محقرات كدامند ؟ امام در پاسخ مىفرمايد :
« الرَّجُلُ يُذْنِبُ الذَّنْبَ فَيَقُولُ طُوبى لى لَوْ لَمْ يَكُنْ لى غَيْرُ ذلِكَ » « 3 »
شيوهء نگاه انسان مؤمن به گناهش بايد چنين باشد :
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« انَّ الْمُؤمِنَ لَيَرى ذَنْبَهُ كَانَّهُ تَحْتَ صَخْرَةٍ يَخافُ انْ تَقَعَ عَلَيْهِ وَانَّ الْكافِرَ لَيَرى ذَنْبَهُ كَانَّهُ ذُبابٌ مَرَّ عَلى انْفِهِ » « 4 »
هامش
( 1 ) - عمل نيك بسيار را زياد نشمريد و گناه اندك را كم محاسبه نكنيد . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 288 ) .
( 2 ) - گناهان چنين گرد مىآيند . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 288 ) .
( 3 ) - از محقرات ( گناهان كوچك ) بپرهيز كه آنها آمرزيده نميشوند - كسى گناهى مرتكب مىشود و سپس مىگويد خوشا بحالم اگر همين گناه را داشتم . ( بحار الانوار - جلد 73 - صفحه 345 ) .
( 4 ) - همانا مؤمن گناهانش را چنين مىپندارد كه زير صخرهاى واقع شده و هراس دارد كه صخره بر او نيفتد ، ( هميشه به ياد معاصى خود است ) و كافر گناهانش را چنين خيال مىكند كه حشرهاى از كنار دماغ او عبور كرده است ( آنها را چيزى به حساب نمىآورد ) . ( بحارالانوار - جلد 77 - صفحه 77 ) .