حضرت امير عليه السلام از عظيمترين حسرتهاى روز قيامت ، حسرت كسى مىداند كه از اموالش انفاق ننموده و به جهنم رفته ولى ورثهء وى انفاق كرده و به سبب همان انفاق راهى بهشت شدهاند .
« انَّ اعْظَمَ الْحَسَراتِ يَوْمَ الْقِيمَةِ حَسْرَةُ رَجُلٍ كَسَبَ مالًا فى غَيْرِ طاعَةِ اللَّهِ فَوَرِثَهُ رَجُلٌ فَانْفَقَهُ فى طاعَةِ اللَّهِ سُبْحانَهُ ، فَدَخَلَ بِهِ الْجَنَّةَ وَدَخَلَ الْاوَّلُ بِهِ النَّارَ » « 1 »
چه نوع مالى
آيهاى كه در آغاز بحث گذشت انفاق از اموال غيرقابل استفاده و احياناً ناشايست را مذمت مىنمايد چرا كه تنها اموال طيّب و طاهر شايستگى انفاق در راه خداوند را دارند .
حضرت امير عليه السلام فرمودهاند : اين آيه در شأن كسانى بود كه خرماهاى خشك و نامرغوب را با خرماهاى خوب مخلوط مىنمودند و از آنها انفاق مىكردند . « 2 »
طبيعى است انفاق از اموال ناپسند نه مشكلى را از مشكلات اقتصادى جامعه حلّ مىكند و نه آن توان روحانى را مىتواند به انفاقكننده ببخشد ، چنين انفاقى صرفاً راضى نمودن دل براى لحظهاى و موجب تعريف و تمديح بعد از آن است .
آيهء ذيل هم دقيقاً در همين راستا مىباشد .
« لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ »
« 3 »
هامش
( 1 ) - بزرگترين حسرتها در قيامت حسرت شخصى است كه ثروتى را در غير طاعت خدابدست آورده و جمع نموده است ، سپس مىميرد و وارث او آن را در مسير طاعت الهى انفاق مىكند و همان باعث رفتن وى به بهشت مىشود در حالى كه اوّلى به همان اموال وارد آتش ميگردد . ( نهج البلاغه - حكمت 421 - به ترتيب فيض و 429 به ترتيب صبحى ) .
( 2 ) - ( تفسير مجمع البيان - ذيل آيه ) .
( 3 ) - ( آل عمران - 92 ) شما هرگز به حد نيكوكارى نمىرسيد مگر اينكه از آنچه كه دوست ميداريد انفاق كنيد و آنچه را كه انفاق مىكنيد ، خدااز آن با خبر است .