و نيز مىفرمايند :
« مَنْ كَثُرَ ضِحْكُهُ ذَهَبَتْ هَيْبَتُهُ » « 1 »
4 - جدائى از دوستان
در كنار خندهء زياد ، گناهانى كه حقد و كينه بيافريند ، پيش خواهد آمد و چهبسا محبتّها را به جدائى تبديل كند .
قال على عليه السلام :
« كَثْرَةُ ضِّحْكِ تُوحِشُ الْجَليسَ » « 2 »
5 - محو ايمان
خندهء بسيار يا حاكى از رضايت از نفس و اعمال وى است و يا حكايت از غفلت توأم با جهالت مىنمايد و در هر دو صورت پايههاى ايمان را سست و متزلزل مىسازد .
بىترديد انسان از خودراضى ، و غافل از محاسبهء آينده ، عملى كه او را به كار آيد انجام نمىدهد و لذا ايمان سست وى هيچگاه مستحكم نمىشود .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« كَثْرَةُ الضِّحْكِ تَمْحُو الْايمانَ » « 3 »
قال الصادق عليه السلام :
« كَثْرَةُ الضِّحْكِ تَميثُ الدّينَ كَما يَميثُ الْماءُ الْمِلْحَ » « 4 »
6 - حقارت در قيامت
آنكه رضايت از نفس يا غفلت ، وى را به خنده واداشته ، و بدين وسيله از مكر الهى خود را مصون مىشمارد ، و تكبر و غرور را پيشهء خود ساخته است ، مىبايست حقارت و ذّلت روز قيامت را بپذيرد .
هامش
( 1 ) - كسى كه زياد بخندد ، هيبتش رفته است . ( بحار الانوار - جلد 77 - صفحه 285 ) .
( 2 ) - خندهء بسيار دوست و همنشين را از انسان دور مىسازد . ( غررالحكم ) .
( 3 ) - خندهء زياد ايمان انسان را تباه مىنمايد . ( وسايل الشيعه - جلد 8 - صفحه 482 ) .
( 4 ) - خندهء بسيار دين را آب مىكند همانند آب كه نمك را چنين مىنمايد . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 664 ) .