همچنين جسم او دارد . خندهء زياد كه از اوصاف اهلدنيا و علامت خوشى ناشى از بىتوجهى و غفلت آنها در دنياست از اين مقوله مستثنى نيست . اينك به برخى از پيامدهاى خندهء زياد توجه كنيد .
1 - مرگ قلب
قلب كه مركز قوهء ادراكى آدمى است به واسطه خندهء زياد غافل از درك حقايق شده و تدبيرى خاص را نمىتواند ارائه دهد . اين همان مرگ قلب باطنى و به اصطلاح « ايست باطنى قلب » مىباشد .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« ايَّاكَ وَ كَثْرَةَ الضِّحْكِ فَانَّهُ يُميتُ الْقَلْبَ » « 1 »
و حضرت امير عليه السلام نيز خندهء زياد را علامت مرگ قلب دانسته و مىفرمايند :
« مَنْ كَثُرَ ضِحْكُهُ ماتَ قَلْبُهُ » « 2 »
2 - ريختهشدن آبرو
خندهء زياد معايب آدمى را آشكار مىسازد و او را سبك جلوه مىدهد و دريچههاى استهزاء و تمسخر ديگران را مىگشايد . امام صادق عليه السلام فرمودهاند :
« كَثْرَةُ الضِّحْكِ تَذْهَبُ بِماءِ الْوَجْهِ » « 3 »
3 - زوال هيبت
يكى ديگر از اثرات خندهء بسيار اين است كه وقار آدمى را تضعيف مىكند و مانع ورود مؤثر وى در مسائل اجتماعى مىگردد . حضرت امير عليه السلام در اين باره فرموده است :
« كَثْرَةُ ضِحْكِ الرَّجُلِ تُفْسِدُ وَقارَهُ » « 4 »
هامش
( 1 ) - از خندهء بسيار بپرهيز كه آن قلب را مىميراند . ( بحار الانوار - جلد 76 - صفحه 59 ) .
( 2 ) - كسى كه خندهاش بسيار باشد ، قلب او مرده است . ( غرر الحكم ) .
( 3 ) - خندهء زياد آبروى آدمى را مىبرد . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 665 ) .
( 4 ) - خندهء زياد انسان ، وقارش را از بين مىبرد . ( غرر الحكم ) .