« مَيْسِرْ »
از ماده يُسر و به معناى سهل و آسان است و سبب نامگذارى بازى قمار به « ميسر » اين است كه در پايان بازى قمار ، برنده به آسانى و بدون زحمت چيزى را به دست مىآورد و بازنده بدون قصور و به هيچ دليلى چيزى را از دست مىدهد .
بر اين اساس هر نوع بازى كه در آن برد و باخت صورت گيرد به فتواى فقهاء اسلام مشروع نيست و حرام مىباشد .
« سَكُونى » به نقل از امام صادق عليه السلام حرمت گردوبازى را نقل نموده است ، وى مىگويد : حضرت از خوردن گردوهائى كه در بازى به دست آمده است ، نهى مىفرمود .
« كانَ يَنْهى عَنِ الْجَوْزِ يَجىءُ بِهِ الصِّبْيانُ مِنَ الْقِمارِ انْ يُوْكَلَ وَ قال : هُوَ سُحْتٌ » « 1 »
بنابراين همانطوركه بيان شد قمار يعنى هر چيزى كه در آن برد و باخت صورت گيرد و مغلوب به غالب چيزى بپردازد ، خواه انواعى كه در وقت صدور اخبار موجود بودهاند همانند نرد ، شطرنج ، جوز ، بخت آزمائى و تيرانداختن ( ازلام ) و چه مواردى كه بعدها طراحى شده ، و هر روز بر كمّيت و كيفيت آنها افزوده مىشود .
قال الرضا عليه السلام :
« انَّ الشَّطْرَنْجَ وَ النَّرْدَ وَ ارْبَعَ عَشْرَةَ وَ كُلُّ ما قُومِرَ عَلَيْهِ مِنْها فَهُوَ مَيْسِرٌ » « 2 »
شطرنج
هامش
( 1 ) - امام صادق عليه السلام از خوردن گردوئى كه بچهها با بازى به دست مىآوردند نهى مىكرد و مىفرمود : حرام است . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 120 ) .
( 2 ) - شطرنج ، نرد ، چهار ده گانه ( از انواع قمار ) و هر آنچه بر آن برد و باخت كنند ، قمار است . ( بحار الانوار - جلد 79 - صفحه 235 ) .