شدن انسان و واكنش سريع او شود .
راه درمان اين بيمارى مهلك متوقف بر شناسائى عامل و پرهيز از آنست .
تفكر در عواقب خشم و غضب و نتائج كظمغيظ ، راه درمان مهمى براى از بين رفتن خشم و غضب مىباشد .
هنگام عصبانيت ، آدمى در كانالى قرار گرفته است كه شرايط و جو آن محدوده در ايجاد هيجان غضب تأثير داشته است ، چنين شخصى در مرحلهء اول بايستى به صورتى كه مىتواند موقعيت خود را تغيير دهد ، مثلًا اگر ايستاده است بنشيند ، و اگر نشسته است دراز بكشد ، بحث را عوض كند ، دست به مصافحه و معانقه دراز كند ، آب سرد بنوشد ، مزاح كند و . . . كه اينها هركدام بنوبهء خود تاثيرى در آرامش روانى انسان دارد .
رسول خدا صلى الله عليه و آله در سفارشش به حضرت امير عليه السلام ، تفكر در عظمت حلم خداوند در برابر عصيان بندگانش را به عنوان درمان غضب معرفى فرموده است :
« يا علىّ لاتَغضَبْ فَاذا غَضَبْتَ فَاقْعُدْ وَتَفَكَّرْ فى قُدْرَةِ الرَّبِّ عَلىَ العِبادِ وحِلْمِهِ عَنْهُم » « 1 »
حضرت امير عليه السلام سكوت را كه غالباً توأم با تفكر است ، به عنوان درمان غضب معرفى فرمودهاند .
« داوُوُا الْغَضَبَ بِالصَّمْتِ وَالشَّهْوَةَ بِالْعَقْلِ » « 2 »
و امام باقر عليه السلام ، ضمن بيان عواقب خشم ، راه درمان آن و همچنين راه درمان غضب بر خويشاوندان را مطرح فرموده است .
« انَّ الرَّجُلَ لَيَغْضَبُ فَما يَرْضى ابَداً حتّى يَدْخُلَ النّارَ ، فَايُّما رَجُلٍ غَضِبَ عَلى قَوْمٍ وَهُوَ قائِمٌ فَلْيَجْلِسْ مِنْ فَوْرِهِ ذلِكَ ، فَانَّهُ سَيَذْهَبُ عَنْهُ رِجْزُ الشَّيْطانِ ، وَايُّما رَجُلٍ غَضِبَ عَلى ذى رَحِمَ
هامش
( 1 ) - اى علىّ ، خشم مگير ، و اگر خشمناك شدى ، بنشين و در قدرت خداوند بر بندگانش تفكر نما كه چه حليم بر اعمال و معاصى بندگان است . ( تحف العقول - صفحه 18 ) .
( 2 ) - غضب را با سكوت و شهوت را با عقل مداوا كنيد . ( غررالحكم ) .