نمىشود . « 1 »
3 - عدم ماليّت آلات لهو و لعب
تمام اقسام آلات لهو و لعب و هر وسيلهاى كه به هيچ وجه منفعت حلال نداشته و تنها در راه حرام از آن استفاده مىشود چون آلات موسيقى ، آلات قمار ، آلات و ادوات شراب و نيز وسايل ساخت آنها و امثال اينها ماليّت شرعى نداشته و از بين بردن آنها هيچ گونه ضمانى ندارد .
قال الباقر عليه السلام :
« مَنْ كَسَرَ بَرْبَطاً ، اوْ لُعْبَةً مِنَ اللُّعَبِ ، اوْ بَعْضَ الْمَلاهى ، اوْ خَرَقَ زِقَّ مُسْكِرٍ اوْ خَمْرٍ ، فَقَدْ احْسَنَ وَ لاغُرْمَ عَلَيْهِ » « 2 »
4 - لزوم استحلال
غصب مال ، معاصى بسيارى از جمله ايذاء غير ، تصرف غير مجاز و . . . را در پى دارد و اين گناهان حقّالنّاس محسوب مىشوند و لذا علاوه بر وجوب ردّ مال به مالك ، استحلال از او نيز لازم است .
« فَمَنْ نالَ مِنْ رَجُلٍ شَيْئاً مِنْ عِرْضٍ اوْ مالٍ وَجَبَ عَلَيْهِ الْاسْتِحلالُ مِنْ ذلِكَ و التَّنَصُّلُ مِنْ كُلِّ ما كانَ مِنْهُ الَيْهِ » « 3 »
مخصوصاً اگر از ارزش عين مالى كه غصب شده نسبت به زمان غصب ، كاسته شده باشد ، در اين صورت استحلال اكيداً توصيه مىشود .
هامش
( 1 ) - در اين رابطه به كتب فتاوى مراجعه كنيد .
( 2 ) - كسى كه عود يا هر وسيله از وسائل بازى را بشكند و يا مشك شراب را از بين برد ، كار نيكى كرده و ضامن نيست ( زُقْ بهمعناى شراب و زِقْ وسيله حمل آن است ) . ( مستدرك الوسايل - جلد 17 - صفحه 94 ) .
( 3 ) - كسى كه چيزى از عرض يا مال شخصى نزد اوست ، مىبايست از آن طلب حلاليت كند و خود را از آن و همهء تبعاتش برىء نمايد . ( دعائم الاسلام - جلد 2 - صفحه 485 ) .