كنيم ؟
و نيز آمده است : كه روز جزا پيامبر خاتم صلى الله عليه و آله به حىّ لايزال عرضه مىدارد :
خدايا چنان به حساب امتم رسيدگى نما كه احدى از ملائك ، امتهاى ديگر و انبياء ، جز تو و من مطلع نشوند . خداى مىفرمايد : من از تو به بندگانم مهربانترم ، تو نمىخواهى عيوبشان بر كسى آشكار شود و من روا ندارم عيبشان بر تو هم ظاهر گردد .
توجه به عيب خود
خداوند انسان را به صورتى آفريده كه اگر او اندك توجهى به خود كند ، به نقائص بى شمار خويش پى مىبرد . عمر محدود ، گرفتارىهاى جسمى ، اقبال و ادبار دنيا و . . . از جمله بازدارندههائى شمرده مىشوند تا بلكه او به جاى توجه به عيوب ديگران ، به خود بينديشد .
و لذا اخبار و احاديث ، به عنوان قدم اول در دفع نقيصهء عيبجوئى ، توجه به خود را مطرح مىنمايند .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« طُوبى لِمَنْ مَنَعَهُ عَيْبُهُ عَنْ عُيُوبِ الْمُؤْمِنينَ مِنْ اخْوانِهِ » « 1 »
بديهى است هر انسان عاقلى با تأملى هر چند كوتاه در مىيابد كه هرگز نمىتواند عيوب متعدد خود را ناديده انگاشته و به عيب ديگران زبان گشايد . پس آنكه از خود غافل شده و به ديگران پيله مىكند ، جاهلى بيش نيست .
قال على عليه السلام :
« كَفى بِالْمَرْءِ جَهْلًا انْ يَجْهَلَ عَيْبَهُ » « 2 »
عيبجو با بيان عيب ديگران ، نخست عيوب خود را برملا مىسازد و همين نشانه
هامش
( 1 ) - خوشا به حال كسى كه عيوب خودش ، او را از عيبهاى برادران ايمانى او باز دارد . ( وسايل الشيعه - جلد 11 - صفحه 229 ) .
( 2 ) - كافى است در ظهور جهالت و نادانى انسان كه وى به عيب خودش ناآگاه باشد . ( غررالحكم ) .