الْجَهيدَ وَكانَ قَدْ عَبَدَ اللَّهَ سِتَّةَ آلافِ سَنَةٍ لا يُدرى امِنْ سِنِى الدُّنْيا ام مِنْ سِنِى الآخِرَةِ ، عَنْ كِبْرِ ساعَةٍ واحِدَةٍ » « 1 »
او در عبادت بسيار جدى بود بدان حد كه ملائك وى را « عزازيل » يعنى خدا عزيز كرده مىشناختند ، گاهى ملائك را جمع مىكرد و شيوهء عبادت رابه آنها مىآموخت ، بنا به نقلى روزى كه ابليس فهميد يكى از بندگان خدا به زودى از رحمت او دور خواهد شد ، هزار سال آن بنده را نفرين مىكرد و نمىدانست خود او خواهد بود ، ملائك به حضورش مىرسيدند و مىگفتند : ما را دعا كن تا بندهء مطرود نباشيم .
وقتى آدم خلق شد ، و همهء فرشتگان امر به سجده شدند همه به سجده افتادند ، مگر ابليس كه از سجده ابا كرد و سر برتافت و به توجيه ، سخن آغاز كرد .
« وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ لَمْ يَكُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ ،
قالَ ما مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ ، قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ ، خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ »
« 2 »
بايد دانست ، مراد از سجده بر آدم ، تنها اطاعت امر الهى بوده است و الّا سجده بر غير خدا جايز نيست ، لذا ملائك موظف بودند براى خدا سجده كنند و مطيع او باشند و هر چه فرمان داد اجرا كنند ، بنابراين سجده ملائك براى آدم نبود بلكه براى
هامش
( 1 ) - از آنچه خداوند در مورد ابليس انجام داده عبرت گيريد ، زيرا او اعمال طولانى و كوششهاى فراوان خود را در اثر تكبر از بين برد ، او خدارا شش هزار سال عبادت نمود كه معلوم نيست از سالهاى دنيا است يا آخرت ، ولى با اندك تكّبرى همه را نابود ساخت . ( نهجالبلاغه - خطبه 234 به ترتيب فيض و 192 به ترتيب صبحى ) .
( 2 ) - ( اعراف - 11 و 12 ) ما شما را آفريديم و سپس صورتبندى نموديم ، بعد به فرشتگان گفتيم : براى آدم سجده كنيد ، همه چنين كردند مگر ابليس كه سربرتافت ، خدا به او فرمود : وقتى فرمان سجده دادم چه باعث شد كه روى برتابى ؟ شيطان گفت : من از او برترم ، من از آتش و او از خاك است .