قابل توجه است كه ذلّت نفس با تواضع دو مقوله از هم جداست ، تواضع اصولًا در مقابل افراد متواضع و يا بخاطر مصالح الهى چون علم و اخلاق و . . . صورت مىگيرد ولى ذلّت نفس ناشى از ترس و يا طمع بوده و با خوارى نزد متكبر در شكلهاى مختلف محقق مىشود .
حرمت تحقير
تحقير هيچ مخلوقى از آفريدههاى خداوند مشروع نيست ، هر آفريدهاى به اندازهء مرتبهاى كه آفريدگارش به او بخشيدهاست ، اعتبار دارد و كارى سزاوار موقعيت خويش در چرخهء طبيعت انجام مىدهد .
كشف الغمه مىنويسد :
امام حسن مجتبى عليه السلام مشغول تناول غذا بودند ، سگى چشمش به سفره امام افتاد و نشست . امام لقمهاى ميل مىفرمود و لقمهاى به سگ مىداد ، يكى از اصحاب عرض كرد : اجازه دهيد حيوان را دور كنم ، حضرت فرمود : من از خداى عالم خجالت مىكشم صاحب نفسى روبروى من باشد ، من بخورم و او نخورد .
مجلسى رحمه الله در جلد چهارم بحار الانوار آورده است :
زنى كه دامن عفتش آلوده بود در مسافرتش به چاه آبى رسيد . سگى كنار چاه افتاده و زبانش از شدت عطش آويزان بود . زن هر چه كرد كه آب بالا آورد نتوانست ، به ناچار گيسوان خود را كند و به هم بست و با كفش خويش اندك آبى بالا آورد . و حيوان را از شدت تشنگى نجات داد . خداى رحمان بهخاطر ترحم او به يكى از مخلوقاتش ، گناهان وى را بخشيد .
انسانها نيز از باطن يكديگر خبر ندارند ، چه بسا يك انسان به ظاهر عادى ، از اولياء خدا باشد و خداى متعال به وى نظر داشته باشد .