« كُلُّ حَديثٍ جاوَزَ الْاثْنَيْنِ فَشا » « 1 »
تاكيد بر اينكه شنوندهء راز تو ، آن رابرملا نكند و به احدى نگويد ، نهتنها بىاثراست بلكه چه بسا موجب اشاعه سريع آن گردد و گاه او نيز خبر تو را به هركس كه مىرساند ، به او توصيه مىكند كه نزد كسى نقل نكند !
در افشا اسرار نزد دوستان و رفقاء و نيز اقوام و خويشان هم مىبايست جانب احتياط را رعايت كرد ، زيرا چه بسا او روزى در صف دشمنان تو قرار گيرد و راز تو حربهاى در دست دشمن تو شود .
قال الصادق عليه السلام :
« لاتَطَّلِعْ صَديقَكَ مِنْ سِرِّكَ الّا عَلى ما لَوْ اطَّلَعَ عَلَيْهِ عَدُوَّكَ لَمْ يَضُرُّكَ ، فَانَّ الصَّديقَ قَدْ يَكُونُ عَدُوّاً يَوْماً ما » « 2 »
همانطوركه امام صادق عليه افضل صلوات المصلّين فرمودهاند معيار بيان سرّ اين است كه آيا علم دشمن به اين راز ضرر رساننده هست يا نه ، اگر ضررى مىرساند اين سرّ نزد هيچ كس نبايد آشكار شود و اگر ضرر رسان نيست آشكار نمودن آن بىاشكال است .
زنهار مكن تكيه تو بر يار * راز دل خويش به او نسپار
غافل مشو چه بسا دوست روزى * ستيزه جويد با چرخ دوار
البته برخى انسانها ظرفيت آنها بسيار اندك است و توان حمل كوچكترين مطلبى را ندارند ، آنها به محض اينكه سخن تازهاى مىشنوند ، دائماً اين پا و آن پا مىكنند ، طمأنينهء خود را از دست مىدهند و تا آن راز را آشكار نكنند آرامش نمىيابند و از پا
هامش
( 1 ) - هر سخنى از دو نفر گذشت شيوع مىيابد . ( سفينة البحار - جلد 2 - صفحه 469 ) .
( 2 ) - دوست خويش را از راز خود آگاه مساز ، مگر رازهائى كه اگر دشمن تو بدانها آگاه باشد ضررى به تو نرسد ، چراكه دوست ممكن است روزى دشمن شود . ( بحار الانوار - جلد 75 - صفحه 71 ) .