آيهى زير نيز پيامبر مأمور به صلوات بر انسانها شده است .
خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
. « 1 »
« از درآمد آنها صدقهاى بگير تا با آن ، آنها را پاكسازى و پرورش دهى و به هنگام گرفتن زكات ، براى آنها دعا كن كه دعاى تو مايه آرامش آنان است و خداوند شنوا و داناست . »
در آيهاى كه در آغاز بحث گذشت ، خدا و فرشتگان به پيامبرش صلوات مىفرستند . اين درود حكايت از بزرگداشت جايگاه پيامبر و نيز رسيدن رحمت به وى مىنمايد . صلوات رسول خدا بر مؤمنان نيز دعا و درخواست خير و رحمت از خدا براى آنان است .
صلوات اصطلاحى نيز كه درخواست صلوات بر پيامبر از خداوند است ، بهمعناى درخواست افزايش شأن پيامبر و رحمت بر او از خداست . البته اين مقدار از صلوات را همهى گروههاى اسلامى پذيرفتهاند ؛ ولى آنچه موضوع بحث است ، بيان صلوات در نماز و كيفيت و زمان بيان آن است .
شافعيان ، صلوات در نماز را واجب مىدانند و مىگويند :
ان الصلاة على النبى بعد التشهد الاخير ركن مستقل من اركان الصلاة و اقله ان يقول اللهم صل على محمد ، او النبى .
« درود فرستادن بر پيامبر پس از تشهد آخر ، ركنى مستقل از اركان نماز است و كم آن اين است كه گفته شود : اللهم صل على محمد ( النبى ) . »
حنبليان نيز مانند همين را بيان كردهاند . « 2 »
مالكىها و حنفىها ، صلوات به اين مقدار را واجب نمىدانند و ترك آن را
هامش
( 1 ) - توبه ، 103 .
( 2 ) - ر . ك : الفقه على المذاهب الاربعة ، ج 1 ، ص 236 .