البته بدعت لغوى ، معناى گستردهاى دارد و هرگونه نوآورى را دربر مىگيرد ؛ چنين معناى وسيعى از بدعت ، مىتواند داراى احكام مختلف تكليفى باشد .
گاهى چيزى در شريعت اسلام موضوعيت نداشته و به همين جهت ، وجود هم نداشته است . روشن است وجود آن در زمانى كه موضوعيت بيابد ممكن است واجب شمرده شود . مثلا استفاده از تجهيزات و صنايع مدرن دفاعى بهواسطه نبود آن در صدر اسلام ، منتفى بوده است ؛ ولى در زمان ما ، چهبسا استفاده از آنها براى پيشرفت دين و دفاع از كيان اسلام لازم باشد . ممكن است لزوم استفاده از چيزى كه در گذشته موضوعيت نداشته ، به حد وجوب نرسد ؛ ولى براى سرعت و پيشرفت سريع در كارى كه خواست دين است ، به آن نياز باشد ؛ چنين نوعى از بدعت ، حكم استحباب مىيابد . استفاده از وسايل صوتى مجهز و يا وسايل الكترونيكى براى بيان مستحبات دينى ، در اين وادى قرار مىگيرد .
گاهى ممكن است بدعتى جايز باشد ؛ زيرا شريعت دربارهى وى ساكت بوده و با روان شريعت منافات ندارد .
معيار در حرام بودن بدعت ، مخالفت آن با روح اسلام است ؛ پس هر چيزى كه در گذشته نبوده و وجود آن خللى در دين ايجاد كند و يا با قوانين و اصول مسلم اسلام منافات داشته باشد ، نزد همهى گروههاى اسلامى بدعت حرام محسوب مىشود و نكوهيده است .
حال آيا برگزارى جشن ولادت براى مولودى كه عزّت دنيا و آخرت مسلمانان در گروه تولد و زندگى او بود ، با روح دين در تضاد است ؟ !
در پاسخ چنين ادعايى بايد گفت : آيات زيادى در قرآن به بيان لزوم بزرگداشت پيامبر پرداختهاند كه از جمله آنها :
. . . فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ