نمايد و به حقّ آشنايشان گرداند .
« إِنِّي أَكْرَهُ لَكُمْ أَنْ تَكُونُوا سَبَّابِينَ ، وَلكِنَّكُمْ لَوْ وَصَفْتُمْ أَعْمَالَهُمْ ، وَذَكَرْتُمْ حَالَهُمْ ، كَانَ أَصْوَبَ فِي الْقَوْلِ ، وَأَبْلَغَ فِي الْعُذْرِ ، وَقُلْتُمْ مَكَانَ سَبِّكُمْ إِيَّاهُمْ : اللَّهُمَّ احْقِنْ دِمَاءَنَا وَدِمَاءَهُمْ ، وَأَصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِنَا وَبَيْنِهِمْ ، وَاهْدِهِمْ مِنْ ضَلَالَتِهِمْ ، حَتَّى يَعْرِفَ الْحَقَّ مَنْ جَهِلَهُ ، وَيَرْعَوِي عَنِ الْغَيِّ وَالْعُدْوَانِ مَنْ لَهِجَ بِهِ » .
من براى شما زشت مىدانم كه دشنامگوى باشيد . اگر شما كردار آنها و حالشان و مطابعتشان را از باطل بيان كنيد به صواب نزديكتر مىباشيد .
علاوه اينكه بيان حقايق پاسخى است به اين سؤال كه چرا با آنها مىجنگيد ؟ بلكه به جاى اينكه دشنامشان دهيد ، بگوييد : خدايا از ريختن خون ما و آنها جلوگيرى كن و ميان ما و آنها را اصلاحنما و آنان را از گمراهى برهان تا اينكه نادان حقّ را بشناسد و آنكه شيفته گمراهى شده باز گردد .
اهميّت ملايمت و ملاطفت با مردم و تأثير آن در استحكام بخشيدن به پايههاى حكومت ، موجب شده حضرت امير عليه السلام به استانداران و فرمانداران و عاملان زكات دستور أكيد دهد كه خوشرويى و خوشگويى توأم با آرامش را در ملاقات با مردم فراموش نكنند و سخن مردم را پذيرفته در پى كشف حقيقت نباشند و تفتيش و جستجو را كنار گزارند .
حضرت در نامه 25 شيوه برخورد عاملان زكات را با مردم و نيز برخود آنان را با حيوانات طى دستورالعملى مفصل چنين بيان فرمودهاست :
« انْطَلِقْ عَلَى تَقْوَى اللَّهِ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ ، وَلَا تُرَوِّعَنَّ مُسْلِماً وَلَا تَجْتَازَنَّ عَلَيْهِ كَارِهاً ، وَلَا تَأْخُذَنَّ مِنْهُ أَكْثَرَ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِي مَالِهِ ، فَإِذَا قَدِمْتَ عَلَى الْحَيِّ فَانْزِلْ بِمَائِهِمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ تُخَالِطَ أَبْيَاتَهُمْ ، ثُمَّ امْضِ إِلَيْهِمْ بِالسَّكِينَةِ وَالْوَقَارِ ؛ حَتَّى تَقُومَ بَيْنَهُمْ فَتُسَلِّمَ عَلَيْهِمْ ، وَلَا تُخْدِجْ بِالتَّحِيَّةِ لَهُمْ .
حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 266
مساهمون: على غضنفرى
ص٢٦٦