سقوط و گمراهى مىانجامد بپرهيزد و نيز گمراهان را با سختگيرى در حقّ يا تغيير گفتار يا ترس از بيان حقّ بر عليه خود تحريك ننمايد .
اينك به نمونههايى از عطوفت و مهر حضرت عليه السلام در دوران محدود خلافتش توجه كنيد .
ابن ابىالحديد در توصيف حضرت آوردهاست .
امام عليه السلام ذوقى لطيف ، اخلاقى نرم ، چهرهاى بشاش ، سخنى نيكو و قيافهاى گشاده داشت . « 1 »
حضرت در خطبه 159 عطوفت خود را چنين بيان مىنمايد :
« وَلَقَدْ أَحْسَنْتُ جِوَارَكُمْ ، وَأَحَطْتُ بِجُهْدِي مِنْ وَرَائِكُمْ وَأَعْتَقْتُكُمْ مِنْ رِبَقِ الذُّلِّ ، وَحَلَقِ الضَّيْمِ ، شُكْراً مِنِّي لِلْبِرِّ الْقَلِيلِ وَإِطْرَاقاً عَمَّا أَدْرَكَهُ الْبَصَرُ ، وَشَهِدَهُ الْبَدَنُ ، مِنَ الْمُنْكَرِ الْكَثِيرِ » .
من براى شما همسايه نيكى بودم و در پشت سرتان نيز با كوشش و تلاشم بر شما احاطه داشتم ، شما را از بند بردگى و ذلّت و حلقههاى زنجير ستم آگاه ساختم ، و اين بهواسطه سپاس من در مقابل عمل اندك شما و نيز به خاطر چشمپوشى از خطاهاى زيادى بود كه از شما ديدم .
مىدانيم مسؤل اصلى جنگ جمل و بپاكنندهء اين واقعه شوم تاريخ ، عايشه است . او به زحمت زيادى توانست پسرعمويش « طلحه » و شوهر خواهرش « زبير » را در كنار هم و بهعنوان ياران خود داشته باشد .
تاريخ داستانهايى از ناسازگارى اين دو با هم در فرماندهى سپاه جمل و يا امامت نماز در بصره ثبت نمودهاست .
در اين حادثه تلخ كه در چهارشنبه 18 جمادىالاول سال 36 روى داد و تا روز جمعه به طول انجاميد ، از سپاه سى هزارنفرى بصره 17800 نفر كشته شدند و از
هامش
( 1 ) - شرح حديدى ، ج 6 ، ص 337 .