كفار متكبر و سرافراز خواهند بود . و در جملهء معروفى چنين آمده است كه :
التكبر مع المتكبر عبادة .
تكبر - كه از صفات زشت است - در برابر طغيانگران و متكبرين عبادت است ؛ همچنان كه تواضع در برابر مؤمنان عبادت است .
به هر حال ، از آيه مذكور استفاده مىشود كه يكى از اوصاف كمال مؤمن تواضع است و انسان مسلمان نبايد هيچ گاه خود را در برابر برادران دينى خود بزرگتر و برتر بپندارد .
انسان گرچه كاملًا مؤمن و عابد باشد ، معلومات زياد داشته باشد ، اهل فضل و كمال باشد ، داراى رياست و مقام باشد و اگر چه همه اين امور را داشته باشد ، هيچ گاه نبايد اين امور موجب شده كه خود را بزرگتر از ديگران ببيند ؛ گرچه آن ديگرى از اقشار پايين مردم باشد ؛ چرا كه كوچكى و بزرگى به منصب و مقام و لباس و ثروت و امثال آنها نيست و بسا مىشود فردى كه در دنيا او را خيلى پست و بىارزش به حساب مىآورند ، در قيامت معلوم خواهد شد كه چه مقامىدر پيشگاه خداوند متعال داشته و از همه مقدم بوده است . بنا بر اين ، انسان در هر مقامى كه باشد ، بايد توجه داشته باشد كه مقام ، رياست ، عالم بودن ، روحانى بودن و . . . موجب خودفروشى و خود بزرگ ديدن نسبت به ديگران نشود كه اين از زشتىها و انحرافات است و انسان نبايد به آن آلوده شود .
قرآن كريم در سورهء فرقان آيهء 63 مىفرمايد :
« وَ عِبَادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً » ؛
بندگان رحمن - آنان كه شايستگى و صلاحيت نام عباد الرحمن ، بندگان خداى رحمن را دارند - كسانى هستند كه مشى آنان روى زمين به حالت تواضع باشد .
نه فقط راه رفتن در كوچه و بازار و خيابان ، كه مشى عملى و رفتار آنان با مردم و اقشار مختلف جامعه ، از تواضع و فروتنى آنان حكايت مىكند ، بلكه كردار و رفتار و
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 515
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥١٥