تطهير آن كمك نموده است . پس حزن و اندوه را شعار خود قرار داده است ( منظور اندازه از معاصى و قيامت و عالم آخرت است ) . و لباس ترس از اللَّه و معاد و سؤال در قيامت را بر روح خود پوشانده است . و آن گاه چراغ هدايت در او روشن گرديده است . همانا لباسهاى شهوت و هوس از او كنده شد ( آن گاه چراغ هدايت در او روشن مىشود كه لباس شهوات و هوسها از او برداشته شده باشد ) و از همه غمها و غصهها فارغ گرديده ( غمهاى دنيا و وسايل آن ) ، بجز يك غصه كه تنها هم و غصه او است ( هم و غصه دين ، خدا و رسيدن به مراتب كمال ) . چنين انسانى از كورى رهايى يافته ، و از مشاركت با اهل هوى و هوس بيرون رفته است ، و به جايى رسيده كه خود از كليدهاى درهاى هدايت جامعه شده است . ( چنين انسانى انديشه ، عمل و گفتار و كردارش هدايتگر جامعه است و همچون كليدى درهاى هدايت را بر مردم مىگشايد ) و وسيله بسته شدن درهاى هلاكت گرديده است . ( با تماس با هر فرد و هر گروهى درهاى گناه و انحراف اعتقادى و عملى را بر آنان مىبندد ) ، طريقش را با بصيرت پيدا كرده و راهش را پيموده است و در پيمودن راه به سوى خدا علائم راه را شناخته ( منار در اين جمله حديث ، عبارت است از علائم راهنمايى براى كسى كه مىخواهد راهى را بپيمايد ) و از سرازيرى و سقوط خاطر جمع شده است و شدايد و ناملايمات را پشت سر گذاشته است و به مطمئنترين وسيلهها و محكمترين ريسمانها چنگ انداخته است . آن چنان نور يقين در دل او تابيده كه همانند نور آفتاب در روز روشن است ( و اين همان چيزى است كه مقصد علم اخلاق است ) .
وقتى انسان كوشش كرد كه صفات زشت و ملكات رذيله را - كه حجاب است - از قلب خويش پاك نمود ، آن چنان نور يقين بر قلبش مىتابد كه همه چيز برايش مثل روز روشن مىشود .
بديهى است كه براى رسيدن به اين مقصد بايد با استفاده از متخصصين علوم الهى نسخههاى شفابخش آنان را جامهء عمل پوشاند كه حضرت لقمان حكيم به فرزندش
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 474
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٧٤