در عالم برزخ ارتباط روح و بدن به طور كلى منطقع نمىگردد ، بلكه آدمى پس از مرگ ، همانند كسى است كه از خواب بيدار شده ، اما هنوز از بستر گرم برنخاسته و لذتهاى خواب شيرين و تلخىهاى كابوسهاى وحشتناك در ذائقه او وجود دارد .
قرآن كريم در اين باره مىفرمايد :
« وَ لَوْ تَرَى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلَائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبَارَهُمْ وَ ذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ » ؛
اى پيامبر گرامى ، اگر مرگ كفار را مشاهده مىنمودى ، هر آينه مىديدى كه ملائكه بر صورتها و پشتهاى ايشان مىزنند و آنان عذاب سوزان آتش را مىچشند .
روح آدمى ، پس از مفارقت از جسم ، چه در قبر مدفون شود و چه در صحرا بماند و يا در دريا بيفتد و يا در آتش بسوزد ، وارد جهان برزخ مىشود . آن گاه ، ديگر حواس آدمى اين جهان را درك نمىكند و روح ، هر چند به بدن علاقهمند است ، وارد عالم برزخ مىشود . آن گاه سؤال جهان برزخ انجام مىگيرد .
سؤال عالم برزخ مختص امهات مسائل اعتقادى است و در آنجا به مسائل اخلاقى يا عمقى پرداخته نمىشود ؛ انسان مورد خطاب واقع مىشود : اهل توحيدى ؟ يا اهل نفاق ؟ و يا اهل شرك ؟
و باز از مختصات عالم برزخ اين است كه همگان را شامل نمىشود و به تعبير روايت - « من محض الايمان محضا و من محض الكفر محضاً » - فقط شامل كسانى مىشود كه در كفر و ايمان ، به درجه كمال آن رسيدهاند . و ساير مردم را گذاشته مىشوند تا برزخ به پايان رسيده و روز قيامت برپا شود . و از اين رو ، پيامبر بزرگ حضرت محمد صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 246
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٤٦