كما تنامون تموتون و كما تستفيضون تبعثون ؛
همان گونه كه مىخوابيد ، مىميريد و به همان صورت كه بيدار مىشويد ، در قيامت مبعوث خواهيد شد .
ارواح مردم در جهان برزخ در حال ثبات است ؛ يعنى در آسايش به سر مىبرد .
انسانها در خوابند و هيچ اطلاعىاز گذشت زمان ندارند . از اين رو ، هنگامى كه در قيامت از آنان سؤال مىشود ، چه مدتى در خواب بوديد ؟ پاسخ مىدهند :
« كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَاهَا » ؛
روزى كه آن را مىبينند ، گويى كه آنان جز شبى يا روزى درنگ نكردهاند .
پس روشن شد كه سؤال ابتدايى برزخ از نيكان محض و بدان محض صورت مىگيرد و از مسائل اعتقادى فراتر نمىرود .
2 . سؤال كبير ؛ سؤال ديگرى - كه عمده اين سؤال است - سؤال عالم آخرت است .
يكى از مهمترين رويدادهاى قيامت اين سؤال و يكى از ناراحت كنندهترين حوادث قيامت اين حادثه است .
در سؤال آخرت است كه ابعاد مختلف انسان مورد سؤال واقع مىشود و از عقايد و افكار و تصورات و تصديقات آدمى سؤال مىشود . اخلاق فاضله و رذيله او مورد پرسش واقع مىشود و از تمامى جزئيات اعمالش بازجويى مىشود و حتى دايره آن از محيط و افراد و دوستان و ياران و اقوام و زن و فرزند و . . . هم فراتر مىرود . اين سؤال است كه محل ابتلاى همگان خواهد بود :
« فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ » ؛
روز قيامت را به ياد آوريد كه در آن روز ما همه پيامبران را جمع مىكنيم و مورد خطاب قرار مىدهيم كه در مقابل تبليغات ، مردم چه پاسخى دادند و در
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 247
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٤٧