مگر بدين مطلب ايمان ندارى ؟ عرض مىكند : چرا ، اما مىخواهم اطمينان و عقيده كاملى نسبت به حيات اخروى پيدا كنم .
در قيامت ، اطمينان و انكشاف همگان مانند على بن ابىطالب است كه مىفرمايد :
لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِينا ؛
اگر همه پردهها برداشته شود چيزى به يقين على بن ابىطالب افزوده نمىشود .
عالم ديگر ، عالم كشف الغطاء است . آنجا شك و ترديدى نيست ؛ هر چه هست ، واقعيت است . جهان برزخ وادى علم اليقين است . همه ترديدها و جهالتهاى آدمى در آن جهان به علم اليقين مبدل خواهد شد ؛ پس از گذر از عالم برزخ و ورود به عالم قيامت ، علم اليقين جاى خود را به عين اليقين خواهد داد . در آن هنگام همه چيز بالعيان مشاهده خواهد شد ؛ همانند آن جوانى كه عرضه مىدارد :
يا رسول اللَّه ، گويا هم اكنون نالههاى جهنميان را مىشنوم و عذابهاى دوزخيان را مىبينم و التذاذ معنوى بهشتيان را احساس مىنمايم .
در جهان پس از مرگ همگان مىتوانند نواى زيباى پروردگارى را بهتر از حضرت موسى بشنوند و فرشتگان الهى را همچون پيامبر اسلام با ديده سر مشاهده كنند . آدمى مىتواند در قيامت بهشت عدن را در يك سر و جهنم و نائرههاى آتش را در سوى ديگر ملاحظه كند . و آن گاه كه قيامت منتهى گردد و هر كس در آرامگاه خود قرار گيرد ، بهشتيان در جايگاه ابدى خويش ساكن شوند و جهنميان در ميان آتش خلود يابند مرحله حق اليقين آغاز مىشود . حق اليقين دوزخ اين است كه وجود آدمى پارهاى از آتش مىگردد .
در سوره همزه اين مطلب دقيقاً ترسيم شده است :
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 236
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٣٦