12 . اخلاق اسلامى ( همراهان آدمى )
براى انسان ، از آغاز تميز و بلوغ تا آن هنگام كه از اين جهان رخت بر مىبندد و به جهان ابديت مىرود ، رفقا و همراهان زيادى است كه در طول مدت عمر با انسان هستند . برخى از اين همراهان در هنگام مرگ خداحافظى مىكنند و مىروند و برخى ديگر براى هميشه با انسان هستند . عدهاى از اين همراهان اختيارى هستند و با اراده و اختيار خود انسان انتخاب مىشوند و عدهاى ديگر ، بدون اختيار براى او گماشته مىشوند و خواه ناخواه با انسان هستند تا آن گاه كه هنگام جدايى فرا رسد .
دستهاى از اين همراهان ، رفقاى داخلى انسان به شمار مىآيند و در درون وجود او هستند . دسته ديگر همراهان خارجى او را تشكيل مىدهند و در حقيقت لوازم الوجود او هستند .
يكى از همراهان داخلى انسان عقايد و باورهاى دينى اوست كه به انتخاب خود انسان برگزيده مىشود و همراه با اوست و تا قيامت نيز او را همراهى مىكند .
همراه ديگر صفات روانى و اخلاق فاضله يا رذيله انسان است كه باز به اختيار خود انسان انتخاب مىشوند و او را همراهى و مصاحبت مىنمايند .
سومين همراه آدمى رفتار و كردار اوست كه آن نيز با انتخاب خود انسان است و تا لحظه مرگ با آدمى همراه است .
چهارمين رفيق و معاشر انسان ، فرشتگانى هستند خارج از وجود آدمى . اينان نيز