5 . اخلاق اسلامى ( مواعظ اخلاقى )
در مكتب اسلام بين علم اخلاق و موعظه اخلاقى تفاوتهايى است كه آن دو را از يكديگر متمايز مىسازد .
موضوع علم اخلاق ، روان انسانى است و در اين علم روح و روان انسان مورد بررسى دقيق قرار مىگيرد . در علم اخلاق صفات انسان سنجيده مىشود . آن گاه صفات حميده از خصلتهاى رذيله بازشناسى مىگردد . منشأ هر يك از اين صفات جست و جو شده و آثار و پيامدهاى آنها بررسى مىشود و در انتها علل حدوث صفات روحانى و كيفيت ايجاد اين خصوصيات در روح انسان كاوش گرديده و طريق زدودن صفات رذيله از روان انسان بيان مىشود . اين مطالب مفاد علم اخلاق است .
اما موعظهء اخلاقى عبارت از بيان مطالبى است كه در روح شنونده تأثيرى بر جاى گذارد كه او را حركت دهد ، بيدار نمايد و به فكر بياندازد تا به كسب ملزومات خويش پرداخته و از منهيات پرهيز نمايد .
اعتقاد من بر اين است كه نياز ما به موعظه اخلاقى بيش از علم اخلاق است . ما مىتوانيم كتاب معراج السعادة مرحوم ملا احمد نراقى را بگشاييم ، صفتى از صفات نفس را تحقيق كنيم و نسبت به آن از شناخت كافى برخوردار گرديم . اما آيا تأثيرى كه