از اين تحقيق در روح ما ايجاد مىگردد ، با تأثير مواعظ اخلاقى قابل قياس است ؟
هرگز ، مواعظ اخلاقى درون انسان را متأثر و افسرده مىسازد . انقلاب درونى و توجه روحى از مطالبى است كه اسلام بر آن صحه گذاشته و تأكيد نموده است . ائمه عليهم السلام نيز همواره درصدد بودهاند كه با مواعظ و نصايح خويش در يارانشان انقلابى روحى ايجاد نمايند و هنگامى كه چنين انقلابى در كشور بدن ايجاد شد ، زمينهء اصلاح انسان نيز فراهم مىگردد .
امام سجاد عليه السلام گاه به ياران خويش مىفرمود :
اصحاب من ، اگر حال توجهى به شما دست داد و از چشمانتان اشكى جارى شد ، بدانيد به حضور پروردگار رسيدهايد و در پيشگاه ملكوتىاش زانو زدهايد . از اين رو ، آن ساعت از عمر خويش را مغتنم شماريد و از حاجات خويش غفلت نكنيد .
بهترين لحظات انسان و نيكوترين ساعات زندگى او همان ساعاتى است كه به وسيله تذكر نعم خداوندى و يادآورى گناهان گذشتهء خويش ، تأثرى روحى در انسان ايجاد گرديده و انقلابى درونى بر پا مىشود .
از جوانى خويش نهايت استفاده را بنماييد . فرصت كم و استعدادها اندك است ، اما علوم مختلف در رشتههاى گوناگون فراوان . و بدانيد تا همه وجود خويش را در اختيار علم قرار ندهيد ، علم ، بعضى از معارف خود را در اختيار شما نخواهد گذارد . در اصول الكافى بابى وجود دارد ، تحت عنوان « تنقل احوال القلب » كه رواياتى در ارتباط با تغيير حالات قلوب در آن ذكر شده است .
بيان يكى از اين روايات بدين گونه است كه شخصى خدمت امام محمد باقر عليه السلام رسيد و عرضه داشت : يا بن رسول اللَّه ، هنگامى كه من خدمت شما مىرسم و شما برايم سخن مىگويى ، قلب من روشن شده و متوجه عالم ديگر مىشوم و گويا دنيا با همه موجودات و مقامات و اموال و . . . ، همه و همه در برابر ديدگانم پست و كوچك
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 148
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٨